Ассалаумағалейкум
Таз руының ардақты азаматтары!


                Сүйінші!
2013 жылы қыркүйекте «Ақиық-арман. Кіші 
жүздегі Таз руының шежіресі» деп аталатын үш томдықтың  жалғасы 4-ші
томы  жарыққа шықты.


                Тарихшы
Аманғали Әміржанұлының 2009 жылдың 11-ші ақпанында Ақтөбе қаласындағы «М.Стиль»
баспаханасынан  «Ақиық-арман. Кіші  жүздегі Таз руының шежіресі» деп аталатын екі
томдық  еңбек жарық  көрді. Бұл еңбек Кіші жүздегі Таз руының  толық 
шыққан тұңғыш нұсқасы болып табылады. Туындыгер
Аманғали Әміржанұлы бұл еңбекті шығару 
жолында ұзақ жылдар бойы еңбек етті, толымды тер төккен
зерттеушілік-сараптаушылық жолдан өтті, сонау 1970 жылдан бері шежірені
тірнектеп жинап келеді. Нәтижесінде 1985 жылы және 1997 жылы екі  қомақты нұсқа дайындалды. Кеңес  заманында шежірені  жариялауға рұқсат берілмегені  белгілі, сондықтан да  ол алғашқы шежірелік деректерін 1997 жылдан
бастап Республикалық мерзімдік баспасөз беттерінде жариялай алды және бұл
деректерімен бұған дейін қалыптасқан қателіктерді түзетті, ал,  2002 жылдың 4-ші қаңтарынан бастап  Таз руының жекелеген аталарының .бөлек-бөлек
шежірелерін «Тастүлек (Кіші жүздегі Таз руының 
шежіресі)» атты шағын кітапшалар түрінде шығаруды жүзеге асырды, бұл топтаманы 2008 
жылдың 16-шы қарашасында отыз төртінші кітапшамен аяқтады. Бұған қоса
2007 жылы «Таз руының  шежіресі» деген
топтамамен бес кітапша шығарды,   олардың ішіндегі «Кіші жүздегі Таз  руы» кітапшасында әулеттің шежіресі  мен 
тарихына  жалпы  шолу берілді, «Байұлы Таздың  тарихы» кітапшасына  ру 
туралы бұрын-соңды жарияланған ғылыми-тарихи шежірелік  деректер 
жинақталды, «Жұртыма  бұл  ерлерім қорған  болған» атты үшінші кітапша оның сегіз халық
батыры  туралы мақалалары топтастырылды,
соңғы «Жұртыма  қасиетімен  демеу 
болған» және «Жұртыма  бұл  адамдар 
қамқор  болған» кітапшаларында  әртүрлі 
адамдардың және А. Әміржанұлының Таз әулетінен  шыққан әулиелер, билер, басшы  қызметкерлер жөніндегі  деректі 
мақалалары берілді. Осы аталған 39 кітапшадағы  деректер 
«Ақиық-арман. Кіші  жүздегі Таз
руының шежіресі» деп аталатын екі томдық 
еңбекке негіз  болды.


                      Таз
руы шежіресін жазушы Аманғали Әміржанұлына көмек бергіңіз келсе, жазылып
жатқан 5 томға қосарларыңыз болса
хабарласыңыздар:




Амангали Амиржанов, назначение:


на текущий счет № 1937129,

РНН  151010346577

Атырауский филиал

АО  «БТА»

РНН  150100006707

БИК  191201301

ИИК  463902202

КБ  14


            
Туындыгер Аманғали Әміржанұлының 
мекен-жайы: Атырау қаласы, 87013788352, 8(7122)215314 үй, 8(7122)210305
жұмыс, e-mail: atyrau_odt@telecom.kz.


              Үйлестіруші: Ақтөбе
қаласынан,  жалпы тәжірибелі дәрігер
Нұрлан Ізденұлы ЕСЕНҒАЗЫ, телефондар: 87014552854, 87774088898, 8(7132)779380
үй, e-mail: yessengazy@mail.ru


              Издана
книга в 4-х томах «Ақиық - арман», родословная 12 ата Байулы, Таз руы,
составленная историком Амангали Амиржанулы.

Желающие приобрести книгу «Ақиық-арман» или внести дополнительную информацию к
готовящемуся к выпуску 5 тома обращаться по адресам:        г.Атырау – автор книги А.Амангали
8(7122)215314, 201333(д), 210305(раб), 87013788352, e-mail:
atyrau_odt@telecom.kz


               Kоординатору:  г.Актобе, Нурлан ЕСЕНГАЗЫ, 87014552854,
87774088898, 8(7132)779380 дом, e-mail: yessengazy@mail.ru


                The book in 4 volumes of
"Aқiyқ - Arman",
pedigree 12 ata Baiul,
Taz Rua composed
historian Amangali Amirzhanuly.

Those wishing to purchase the book
"Aқiyқ-Arman" or provide
additional information to the upcoming Release 5 volumes, please contact: Atyrau - author A.Amangali 8 (7122)
215314, 201333 (e)
210305 (office), 87013788352,
e -mail: atyrau_odt@telecom.kz

               
Koordinatoru: Aktobe, Nurlan ESENGAZY, 87014552854,
87774088898, 8 (7132) 779380 house, e-mail: yessengazy@mail.ru


                 

СУРА 68 ЧАСТЬ ВТОРАЯ

(34) Истинно, набожным у Господа блаженные сады.
(35) Поступим ли Мы с Подчиненными как с теми, что грешны?
(36) Что с вами и каково суждение?
(37) Или у вас писание, а в нём учение
(38) Что вам, поистине, любое предпочтение?
(39) Или у вас Наши клятвы вплоть до Дня Предстояния о том, что вам – плод вашего суждения?
(40) Спроси их, кем будут клятвы подтверждены?
(41) Или у них – святые? Пускай же приведут своих святых, если правдивы они.
(42) В тот день, когда откроются все тайны, и призовут земной поклон вершить, они не смогут сделать преклонение –
(43) Опущены их взоры и их постиг позор, а ведь могли они пасть ниц, (когда спустилось повеление).
(44) Оставь Меня с теми, кто ложью считает этот рассказ – когда они не будут знать, их жизнь постигнет завершение –
(45) Я дам отсрочку им, ведь замыслы Мои прочны.
(46) Или ты просишь награды и у них от платы отягощение?
(47) Или, быть может, пишут они тайное откровение?
(48) Ты дотерпи! Господь решит! Не будь подобен спутнику кита. Вот он воззвал, когда его постигло заточение.
(49) И если б не Господня милость, то был бы выброшен он на пустырь, его постигло б унижение.
(50) Избрал его Господь и сделал человеком правоты.
(51) А те, кто отвергает, своими взорами тебя готовы опрокинуть, и, слушая Упоминание, говорят: «Его коснулось бесов проникновение»
(52) Но это - не что иное, как Упоминание для народов, (ниспосланное с Божьей высоты).


Тимур Джумагалиев - ответственный за перевод.


Источник: http://blogs.mail.ru/mail/timjum/62F437EA42AA03A5.html

800x600



Normal
0




false
false
false

RU
X-NONE
X-NONE







































































































































































/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:"Обычная таблица";
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-parent:"";
mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;
mso-para-margin:0cm;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:10.0pt;
font-family:"Calibri","sans-serif";
mso-bidi-font-family:"Times New Roman";}






           Қазақстан Республикасының мәдениет
қайраткері, ардақты ана Махпуза жеңгей екеуі қазақ халқына сіңірген еңбектері
орасан зор! Қазақ тілін, қазақ салт дәстүрін, қазақ елінің тарихын, қазақ
өнерін, қазақ мәдениетін, қазақ елінің мәдени мұраларын іздеп табу, көздің
қарашығындай сақтау, болашақ ұрпақтарымызға таныстыру, ата бабаларымызға Құран
бағыштау және дұға ету мен ас беру дәстүрін жаңарту мәселелері бойынша көп
еңбек сіңірген!


            Құрметті
Аманғали аға сізді туған күніңізбен өзім және үй ішім атынан шын жүректен құттықтаймыз
!!! Сізге зор денсаулық, балаларыңызның, немерелеріңіздің қызығын Махпуза жеңгей
екеуіңіз бірге көріп бақытты ұзақ өмір сүрулеріңіңізге тілектеспіз !!!


     
      Тілек білдірушілер
Ақтөбе қаласынын  Нұрлан - Болған, Қыран,
Қаламқас  ЕСЕНҒАЗЫ әулеті!


23.12.2012 жыл.

Normal
0




false
false
false

RU
X-NONE
X-NONE








































































































































































/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:"Обычная таблица";
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-qformat:yes;
mso-style-parent:"";
mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;
mso-para-margin:0cm;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:11.0pt;
font-family:"Calibri","sans-serif";
mso-ascii-font-family:Calibri;
mso-ascii-theme-font:minor-latin;
mso-fareast-font-family:"Times New Roman";
mso-fareast-theme-font:minor-fareast;
mso-hansi-font-family:Calibri;
mso-hansi-theme-font:minor-latin;
mso-bidi-font-family:"Times New Roman";
mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}



Ассалаумағалейкум! Құрбан
айт мерекесі құтты болсын! Жүрегіңде Аллаһ, көңіліңде Рассуллаһ, тіліңде Ла
илаһа илла Аллаһ, ойыңда жақсылық, өміріңде шаттық, дінің Ислам, кітабың Құран,
досың Періште болсын! Алла тағала үшін шалған құрбандықтарыңыз қабыл болып, көптеп
сауап жазсын, құрбандықтарыныздан ауыз тигендердің жүздеріне мол қуаныш
сыйласын. Әрбір мұсылманның отбасына шаттық, береке беріп, еліміз тыныш, бейбіт
болуын Алла тағала жазсын. Елбасымыз бен Дінбасына күш-қуат беріп, Алла тағала
істеріне береке берсін. Елімізді әрбір
пәлекеттерден аман, бүліктерден сақтасын. Халқымызға иман байлығын беріп, екі
дүниенің бақытын нәсіп еткей. Алла тағаланың
мейірімі, пайғамбарымыздың шапағаты баршамызға нәсіп болсын! Әумин!

Ақтөбе облысы, Ойыл ауданы, Қаракемер ауылының қасында, Ойыл өзенінің бойында Қипы деген тоғайлы жер бар. Қаракемер жақ бетінде Қипы әулиенің моласы, белгі тасы орналасқан. Жанына шипа іздеген адамдар басына түнейді. Қипы әулие туысқандары және ата жөнінде білетіндер болса хабарласыңыздар. Басына белгі орнату, айналасын қоршау, адамдар түнейтін үй салу, кітап шығару т.б. рухани-мәдени шараларға ат салысайық.
Кез келген уақытта хабарласыңыз: Ақтөбе қаласы, Нұрлан Iзденұлы ЕСЕНҒАЗЫ(Есенгазин) 87774088898, 87014552854, 8(7132)779380(бұрынғы 242095)үй, факс 8(7132)550422, e-mail: yessengazy@mail.ru(бұрынғы nurlan-bi@mali.ru)

Абдулхамит РАЙЫМБЕРГЕНОВ, күйші, өнер зерттеушісі, «Көкіл» мектебінің директоры:
– «Мәдени мұра» бағдарла­масының аясында «Қазақтың мың күйі», «Қазақтың мың әні» жобасы ел-жұртты бір сілкінтіп тастағаны белгілі. Бірақ бұл жарық көрген әндер мен күйлер қарапайым халыққа қолжетімсіз болып отырған көрінеді...
– Еліміз әнге де, күйге де бай. Шығарма­шылық тұлғаларымыз да жеткілікті. Атаулы жобаға әндер мен күйлер іріктеліп қана алынды. Қаншама рухани қазынамыз қаңтарылып тұр. Жапондар ұлттық өнерді дамытушыларды «Қызыл кітапқа» енгізіп, арнайы мемлекет қамқорлығына өткізеді екен. Жағдай жасағаннан кейін барып, шығармашылық дүниелерінің әлемді таңғалдыратындай болуын талап етеді. Біз қолөнер шеберлерін нарыққа салып қойдық. Ұлттық бұйымдар қайтіп нарыққа бейімделеді? Қазақы танымдағы, қолонер­дің қадірін біледі-ау дейтін ауылдағы жұрт­тың қалтасы қағылғалы қай заман? Мәдени мұраларымыздан айырылсақ, елдігімізден не қалады?
– Француздар бүкіл әлемнің өнерлілерін өздеріне жинап, өз мәдениеттерін дамытқан екен. Ал біз неге өз еліміздегі ұлттық өнердің өкілдерін ескермейміз?
– Мен мысалы, Парижде 4-5 рет кон­церт бердім. ­Өздері шақыртады, қаржы­ланды­рады, жазып алып, зерттейді. Рысбай Ғаб­диев, Мағауия Хамзин, Қаршыға Ахме­дияров тәрізді керемет күйшілер бақилық болып кетті. Сондай ел ішіндегі мықты тұл­ға­лар орталықтарда үнтаспаларын жазды­рып, шәкірттер тәрбиелесе, нұр үстіне нұр болар еді. Ол үлкен шығынды да қажет етпейді. Құлдыраған экономиканы қалпына келтіруге болмайды, ал мәдениет жойылса, оның орны ешқашан қайтып толмайды.
– Қазақ өнерпаздарының басы бірікпейтін тәрізді. Барлығы тізе қосып, «бір жағадан – бас, бір жеңнен қол шығарса», бүгінде көп мәселе өз шешімін тапқан болар ма еді? Қалай ойлайсыз?
– Өнер адамдарының жан-жаққа тарта­тын­дай да ешнәрсесі қалған жоқ. Біз үнемі өзіміздің «ұлттық өнердің театры болса» деп айтып жүрміз. Егер сен жыр, ән, күй тың­дағың келсе, баратын жерің бар ма? Жоқ! Ал әнші-жыршылар, күйшілер кон­церт берейін десе, шашетектен шығынға батады. Әлгіндей ұлттық театрымызда бір күн Біржан сал, Ақан сері әндеріне кезек берілсе, келесі күні Қазанғаптың күйлері орындалса, жыршы-жыраулардың шығар­машылық кештері болса, қандай ғажап. Оны толықтай мемлекет қаржыландыру керек. Ондай орталық болмағаннан кейін, қазақтың өнерін іздеген жұрт қайда бара­ды?
– Жүйелі насихаттың жоқтығы­нан ауылдағы ел ұлттық өнердің алтын арқауынан ажырап қалғандай ма, қалай?
– Әсіресе, жастар жағы ұлттың музыка­сынан мақұрым болды. Олар шетелдік әншілерді білуі мүмкін, ал өзіміздегі небір мықтылардың бар екенінен тіпті де хабар­сыз күйде жүр.
– Бәріне қолайлы, жұрттың нағыз «көк жәшікке» телміретін прайм тайм уақытта түкке қажеті жоқ түрік, корей телехикаялары беріліп жатады. Соның орнына ұлтымызға ұсынар қажетті тарихи-мәдени хабарлар ұйымдастырылса ғой. Ұлттық қауіпсіздікті сақтау шека­раны шегендеумен ғана шектел­мей­ді, рухани құндылығымызды дәріптеу, оны жас буынның бойына сіңіру арқылы да жүзеге асады емес пе?
– Әлбетте, солай. Лезде-ақ дәстүріміз­ден айырылып қалатын түріміз бар. Кезінде Наушаның күйлерін жоғалтып алдық. Бүгінде жүйелі түрде ел ішіндегі әндер мен күйлерді іздеп, зерттеп, оларды айналысқа енгізіп жатқандар жоққа тән. Мәдени мұра­ларымыз көзден бұлбұл ұшқан соң, ертең кімге өкпе артамыз?
– Осы бағытта ашылған «Мәде­ниет» телеарнасы да ауыл-ай­мақ­тарда мүлде көрсетпейді...
– Ауыл түгіл, қаланың өзінде ол телеа­р­наны көру мүмкіндігіне ие болатындар некен-саяқ. Бізде ұлттық бағыттағы кез келген дүниеге самарқаулық сезіледі.
– Ресей бағдарламаларын көшіруге келгенде алдына жан салмайтын қазақ телеарналары төл өнерімізге келгенде неге Шықбермес Шығайбайдың кебін киеді?
– Ұлттық құндылыққа байланысты бағ­дар­ламалар «рейтингі төмен» деген желеу­мен жабылып жатады. Сөйтіп, күні-түні жастарды желіктіретін арзанқол дүниелер назарға ұсынылады. Мәселе тек сұраныста десек, эфирді эротикалық өнімдермен тол­тыруымыз қажет пе? Тұрақты насихат­та­лып, өз көрермені қалыптаспаса, қайтіп сұраныс болады? Сұранысты ғана ойласақ, болашағымызға балта шаппаймыз ба? Кезінде Жүсіпбек Елебеков, Ғарифолла Құрманғалиевтердің өнері теле-радио арқылы елге еркін тарап отырды. Олардың содан тұлғалық қасиеті қалыптасты. Бүгінде сыбызғыда, жетігенде, шертерде ойнайтын мықты күйшілердің шығатын сахнасы, өнер көрсететін ортасы жоқ. Елдің беткеұс­тар Құрманғазы оркестрінің өзі көзден де, көңілден де кете бастады. Күймен көмке­рілетін бағдарламаларды естуден қалдық. Жаңалықтардың ішінен кішкене үзіндісі берілген Тәттімбеттің «Саржай­лауын» жұрт жүрек түбінде, көңіл түкпірінде сақтап, бойға сіңірмейді дейсіз бе?
– Бір ғана Біржан салдың 80-ге шамалас әні бар екен. Қазақтағы қаншама ұлы композиторлардың шығармалары түгенделмей де, зерделенбей де келеді.
– Осы мәселелердің барлығы мені қан­ша жылдан бері толғандырып жүр. Қа­зақ­тың балаларын бірінші сыныптан бастап ән-күйге баулудың «Мұрагер» атты бағдар­ла­масын қолға алған едік. Мұнда баланы қалай домыра тартуға, суырып салып айты­суға, жыр жырлауға жылдам бейімдеуге болатыны жан-жақты қарастырылды. Ән-күйлердің шығу тарихы да баяндалады онда. Қазір осы бағдарлама негізінде елімізде 10 мыңнан астам бала тәлім алу­да. Оның өзін шетелдік қоғамдық ұйымдар­дың демеушілігімен атқарудамыз. Әйткен­мен, бұл бастаманы мектеп бағдарламасына енгізе алмай отырмыз. Мектеп стандартына кірмегеннен кейін ертең «Мұрагерге» ты­йым салып тастаса қайтеміз? Бүкіл оқу­лық­тары мен әдістемелері жазылды. Алғашқы нәтижелерін беріп те жатыр. Кейбір мектептерден 500-1000 балаға дейін шықты. Олардың барлығы домбырашы болмай-ақ қойсын, қандай саланың құла­ғын ұстаса да, ұлттық өнеріміз өмірлеріне рухани азық болады ғой. Ол сол жобамен оқытылған балалардың тыңдаушысы жоқ. Біздің өнеріміздің мықты болатын себебі – тыңдаушының сапасы жоғары болды. Жақсы тыңдаушысы бар орындаушы өзін-өзі шыңдау үстінде жүреді. Сын-ескертпенің арқасында шеберлігін жетілдіреді.
– «Мұрагер» бағдарламасында қазақтың домбырадан басқа да аспаптары қамтылған ба?
– Онда қазақтың ғана емес, түркі, шы­ғыс халықтарының, тіпті Еуропаның музы­калық аспаптары орын алған. Опера, сим­фо­ния, үнді биі сияқты өнердің сан саласы да түсін­діріледі. Бәрі де баланың жас ерек­шелігіне, қабылдау деңгейіне байланысты оқыты­лады. Психологиялық тұрғыдан да жіті есеп­телген.
– Қайткенде атқамінерлер қазақ өнеріне жанашырлықпен қарайтын болады?

– Ел-жұрт, бұқаралық ақпарат құралда­ры арқылы келелі талқылаулар ұйымдас­тыр­­ғанда ғана іс алға басады. Әйтпесе, лауа­­зымды тұлғалардың есігінен сығалау­дың өзі мұңға айналған заман емес пе?
– «Көкіл» мектебінің іргетасын өзіңіз қалағаныңыз мәлім. Осы мектеп жайында аз-кем мағлұмат бере кетсеңіз.
– 1995 жылы Алматыдағы алғашқы жекеменшік қазақ мектебі ретінде құрылды. Мектепте негізінен жалпы білім береді. Баланың қазақшасының дұрыс қалыпта­суына көп күш жұмсалады. Сонымен қатар, оқушылардың шығармашылық қабілет­терін дамытуда бейнелеу өнеріне арналған орталық, ән айтуға арналған студия жұмыс істейді. Және де ритмика залында балалар би үйренумен айналысады. Музыка сабағы «Мұрагер» бағдарламасы негізінде жүр­гізіледі. Оқушылар ән-күй сабағында хал­қымыздың әншілерінің, жыршыларының, күйшілерінің шығармаларын тәжірибе жүзінде домбырамен орындап үйренеді.
– Мектебіңіздің қасынан құрылған ансамбль де бар емес пе еді?
– «Көкіл» ансамблі әртүрлі қалалық, респу­бликалық, қала берді, халықаралық конкурстарға қатысып, жүлдері орындарға ие болып келеді. Әлемнің көптеген елдерін аралап, концерттер қойып қайтты.
– Қазіргі кезде қандай шығармашылық жұмыспен айналысудасыз? Сондай-ақ зерттеушілік қырыңызды танытатын сүбелі дүниелеріңізді атап өтсеңіз.
– Бір кездері өзім аспирантурасын біті­ріп, дәріс оқыған Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық музыкалық консерваторияда соңғы бір-екі жыл көлемінде қайтадан са­бақ беріп жүрмін. Қазанғаптың шығарма­шы­­лығын зерттеп, «Ақжелең» деген күй жина­ғын құрастырған болатынмын. Қазақ­тың қо­бы­зынан бастап, көптеген музыкалық ас­пап­тарын қамтитын «Күй – қайнар» де­ген еңбек жаз­ған едім. Жазған оқулықтарым мен ғылыми мақалаларым да біршама болып қалды. Француз тілінде қазақ өнері туралы Париж­ден бір кітап шығардым.
– Қазақта домбырадан өзге аспап жоқ тәрізді. Бұл – өзге ұлттық музыкалық аспаптары­мыздың насихаты төмендігінен бе?
– Осы күні өзге аспаптарды былай қой­ған­да, домбыраның өзін есту мұңға айна­лып қалды. Қобыз, жетіген, сыбызғы, сазсырнай, шертер және тағы басқа аспап­тарымызды еститін құлақ бар ма? Мәдени мұраға бай халықпыз. Бабалардан жеткен ауыз әдебиетімізді, шешендік сөздерімізді, жыр-дастандарымызды, әнде­ріміз бен күйлерімізді, ұлттық ойындарымызды күнделікті дәріптеуіміз қажет. Осы мақсатта «Мұрагер» бағдарламасын 70-ке жуық мектепте аштық.
– «Мұрагер» бағдарламасы бойынша дәріс беретін ұстаздардың сапасына қаншалықты көңіл бөлесіздер?
– Жыл сайын жүзге жуық мұғалімдерді он күнге орталыққа жинап, біліктілігін шыңдап отырамыз. Олар өзара тәжірибе алмасып, әртүрлі мәселелерін талқылап жатады. Мұны да сол шетелдік қордың демеушілігімен жүзеге асырамыз.
– Есіңізде болса, баспасөз беттерінде мектептегі қоңырауларды күймен алмастыру мәселесі бірнеше рет көтерілді. Сіздің пікіріңіз қандай?
– Қоңырау сабақтың біткендігін білді­ре­ді. Балалар улап-шулап, жүгіріп сыртқа шығады. Ал не пайда? Тап қоңырауды күймен алмастырғаннан ұлттық рухымыз оянады дегенге сенбеймін. Күйді адамның бойына терең сіңіріп, оның мән-мазмұнын ұғындыру керек.
– Күйді эстрадаға салып өндеуге қалай қарайсыз?
– Егер шығарма бұзылмай, кәсіби тұрғы­да шебер өндеуге түссе, мен оған қарсы емеспін. «Ұлытау» тобы Махамбеттің – «Жұ­мыр қылышын», Асылбек Еңсепов Құрманғазының «Адайын» сәтті шығара білді. Бұл күйлер заманға сай түрленіп, жас толқынмен қауышты. Ал енді домбыраны эстрада көмегімен шетелдік шығармаларға пайдалануды өз басым түсінбеймін. Кіш­кен­тай баланың ермегі сияқты қойыртпақ дүние кімге керек? Оған қаржы жұмсап, уақытты еш кетірудің қажеті қанша? Мен жалпы, ұлттық мәдениетті жастардың бойына сіңіруде қандай жол ұсынылса да, екі қолдап қуаттаймын.
– Талантты жастарға әлеуметтік тұрғыда қолдау көрсетіле ме?
– Ешқандай қолдау жоқ. Өзің мысалы, жақсы жа­зып жүрген қандай жас журналис­тің еңбегінің еленіп, үйлі болғанын айта ала­сың? Өнерде де солай. Әйтеуір күнкөріс үшін той-томалақ жағалайды. Олардың одан да жетіскені шамалы. Біржан сал, Ақан серінің әндерін тыңдап отырған тойшыл қауымды көрдің бе? Концерт беру үшін қаншама қаржы қажет. Ол өзін-өзі ақтамайды да. Әсіресе, ұлттық өнердің кешіне халықты жинаудың өз машаһаты бар.
– Ұлттық ән-күйдің адам психологиясына әсері қандай?
– Бала өз тілінде сөйлеп, өз мәдениетінен нәр алмаса, денсаулығының нашар бола­тынын ғалымдар дәлелдеді. Жастардың әлжуаздануының бір себебі – ұлттық ділінен айырылуынан деп білемін. Рок сияқты шулы музыка қандағы кристалдарды бұзады екен. Бұл – адамды аспапты ұрғы­зып, айқайлатып, психозға дейін жеткізеді. Қазақтың күйі шабыттандырып, рахаттан­дырып, өмірге құлшындыра түседі, толқы­тып, жанды тербетеді. Қазақ баласы 12 жасқа дейін тек ұлттық ән мен күймен құлақтанып өсуі тиіс. Сонда ол түбі алтын қазығын іздеп табады.

Тосын ой
Халықтың талғамын қалыптастыратын бұқаралық ақпарат құралдары. Ұлттық өнерге кешенді насихат жұмысы қажет. Жапондардың жыл сайынғы сумо күресінің жеңімпазын ұлттық батыр ретінде императордың өзі қабылдайды. Бізде үздік әнші-жыршыны, күйшіні жыл сайын әкімнің өзі қабылдап, марапаттаса, жағдайын жасаса, ол өнерпаздан қадірлі ешкім болмас еді. Тәжіктерде «маком күндері» деген болады. Бір апта бойы Науаи, Хафиз жырларының негізіндегі маком орындалады. Оған Президенттің өзі қатысады. Барлық телеарналары осы ұлттық шараны үзбей эфирден береді.

Алашқа айтар датым...
Қазақ жастары шетінен талантты. Қай салаға салса да, үлкен жетістіктерге қол жеткізе алады. Бірақ еріншектігін қоюы керек. «Жарайды» деп қол сілтей салатын жаман әдетіміз бар. Өз денсаулығына келгенде де тақалған, тіпті дерт әбден асқынған шақта бір-ақ қозға­ла­ды.

Автор: Арман ӘУБӘКІР

Прошу вас, комментируйте на странице ролика!!!Перейти

Казак Елiне енбегi сiнген Таз руынан шыккан Акын, Батыр, Бай, Болыс т.б. кайраткерлер жонiнде бiлетiндер болса, Таз руынын I-II-III том кiтаптары керек десенiз, Таз руы азаматтарынын Курылтайлары, Ескерткiш белгiлерi жонiнде фото, видио, макалалар кажет етсенiз хабарласыныз: Актобе каласы Нурлан Iзденулы ЕСЕНГАЗЫ(Есенгазин) 87774088898, 87014552854, 87132-779380(242095 бурынгы)уй, факс 550422, e-mail: yessengazy@mail.ru(nurlan-bi@mali.ru бурынгы)

Normal
0




false
false
false

RU
X-NONE
X-NONE








































































































































































/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:"Обычная таблица";
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-qformat:yes;
mso-style-parent:"";
mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;
mso-para-margin-top:0cm;
mso-para-margin-right:0cm;
mso-para-margin-bottom:10.0pt;
mso-para-margin-left:0cm;
line-height:115%;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:11.0pt;
font-family:"Calibri","sans-serif";
mso-ascii-font-family:Calibri;
mso-ascii-theme-font:minor-latin;
mso-fareast-font-family:"Times New Roman";
mso-fareast-theme-font:minor-fareast;
mso-hansi-font-family:Calibri;
mso-hansi-theme-font:minor-latin;
mso-bidi-font-family:"Times New Roman";
mso-bidi-theme-font:minor-bidi;}






ХИДЖАБ киген қыз-келіншек

қазақ халқының ата жауынан да жаман.

Хиджаб, никаб, паранжа кию араб-парсы әлемінің тарихы, олардың ұлттық және
мәдени үлгісі.

Қазақ қыз-келіншектерінің аз бөлігі шет елдің модасын қуып жартылай жалаңаш
киім киюге көшті. Тағыда бір аз топтағылар шоқынып, басқа дінге өтуде. Соған
байланысты жалаңаш киім киюшілерге, басқа дінге шоқынушыларға қарсы топ ретінде
хиджаб, никаб, паранжа киюшілер пайда болды.

Құлтегін туралы ежелгі түркі жазба ескерткіштерінің авторы, біздің данышпан ата
бабаларымыз тастағы жазуларын бізге мұра етіп қалдырды. Олар түркі мемлекетінің
құлауынан 13 жыл бұрын оның қирайтынын алдын ала болжаған еді. Оның басты себебінде
айтқан, ол мемлекеттік ойлауды жоғалту. Адамдар мемлекеттің мүддесі туралы
ұмытқан. Олар кез келген жолмен баюды жолына түскен. Оның бағасы да айтылды, ол
отанның, туған жердің тәуелсіздігі еді. Ақыры олар жеңілді.

Бұл адамгершілік құлдыраудың-өзін таныту еркіндігінен айырылу, бөтен біреудің
құндылықтарына қызығу, ата-баба бейттерін елемеу, рухани сананы жоғалту
жеңілісі еді.

Қазақ елі тарихында Ислам діні 3 рет мемлекеттік дін ретінде бекітілді, бірақ,
ешқашан да қыз-келіншектерге хиджаб киюді міндеттемеді. 1-ші рет Қарахан
мемлекетінде, 2-ші рет Монғолстанда, 3-ші рет Алтын орда хандары кезінде. Бұған
қоса Исламның 70 мың әулие-әмбиелеріне ескерткіш орнатқан Әмір Темірде(ақсақ
Темір) хиджаб киюге жол бермеді. Себебі олардың бәрі де хиджабтың араб-парсылық
сипатын жақсы білді.

Ислам дінін қабылдаған қазақ тарихындағы деректемелерде, суреттерде, тарихи
әдебиеттерде, өнер туындыларында, эпостық жырларда, архиологиялық қазбаларда
хиджаб киген қыз-келіншек бейнесі кездескен емес.

Хиджаб киген қазақ қыз-келіншектерімен және тәртіпсіз(шектен тыс өсіргендер)
сақал қойған жас жігіттермен пікірлесіп көрсеңіз, олардың көбі орыс класын
бітіргендер, қазақ тарихын, ата-бабасынан қалған салт-дәстүрлерді, тіпті 7
атасын да білмейтіндер, ата-ана тәрбиесін көрмегендер. Бұның бәріне жауапты
ата-анасы.

Хиджаб кигендерді, тәртіпсіз сақал коғандарды, тағы басқада Қазақ елінде
тіркелген 45 діни конфессия өкілдерінің әр қайсысын өз киімдерімен мемлекеттік
оқу орындарына кіргізу Қазақстан Республикасының Заңдарын бұзу болып саналады.
ҚР-ың «Діни сенім білдірген және діни бірлестіктер туралы» Заңы, 5-бап


Қазақ халқының тегі Түрік, діні Ислам екенін жастар, балаларымыз,
немерелеріміз ең бірінші ата-аналарынан біліп, тәрбие көріп өсулері керек.
Ислам дінін арғы аталарымыздан бастап қабылдаған уақыттан санасақ 1300 мың
жылдан асады. Әлем мұсылмандарының үштен екісі ұстанатын Ханафи Мәзһабының
негізін салушы имам Ағзам Әбу Ханифаның туғанына 1350 жыл толып кетті. Қазақ
халқы Ханафи Мазхабын ұстанған және одан айныған емес, сондықтан әлем жұртшылығы
Қазақ елін Сүннит Ханафиттер елі деп таниды. Дін жолындағы ғылымдар жастарға
Қазақ еліндегі Ислам тарихын түсіндіргендері жөн. Үкімет жастарды шет елдерге
оқуға жібергенде, шет тілін оқытып жібергендері дұрыс, бірақ, қазақ елінің
тарихын, Қазақ еліндегі Ислам тарихын шет тілінде оқыу керек. Сол кезде шет
елге оқуға барған жастарымыз елін де, жерін де, тілін де, дінін де, ата-баба
салт-дәстүрін де қорғап сөйлесе алады, білімдеріне білім қосылып, Қазақ еліне
керек білімді алып келеді.

Normal
0




false
false
false

RU
X-NONE
X-NONE








































































































































































/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:"Обычная таблица";
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-qformat:yes;
mso-style-parent:"";
mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;
mso-para-margin:0cm;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:10.0pt;
font-family:"Calibri","sans-serif";
mso-bidi-font-family:"Times New Roman";}






             












         



        
Бекқұлы Ата мен оның 7 баласы Олжабай, Құлжабай, Сапы,
Сағал, Иткүшік, Бақат, Кенжалыларға арналып салынатын Кесене-ескерткіш белгінің
құрылыс материалдары әкелінді, шеберлер мен құрылысшылар дайын. Құрылыс 12 мамырда басталады, сол күні сағат
11-де ата-баба әруағына құран оқытылады, құрылыстың басталуына садақа беріледі.
Құрылыс материалдары мен салыну үлгісіне ұсыныстарыңыз болса келіп
айтуларыңызға болады. Сырттан келем деушілерге есік ашық, хабарласыңыздар,
күтіп аламыз. Осы хабарландаруларды үй басына таратыңдар. Тізімдерін
жіберіңдер. Ертеңіне мен естімей қалдым дегендер болмасын. Бәрімізге ортақ
шаруаға ат салысайық ағайын.


 


             Ұйымдастыру комитетінің төрағасы
Ордабай Сырлыбаев, Құлсары қаласы,          
тел.: 87011891218, 8(71237)51632 үй.


 


03.05.2011 жыл.








                 Құлсары қаласы,
Бақышы қауымында, құрылыстың басталуына 12 мамыр, сағат 11-де болатын садақаға
баратындар хабарласыңыздар.              
11 мамыр күні Ақтөбе қаласынан Қобда, Ойыл, Құрман арқылы Құлсарыға
жеңіл автомашина жүреді.


Ұйымдастырушылар:


1.    
Батырбек
Салықұлы Шәуленов,  Ақтөбе  қаласы, 87015211668, 877707666888(7132)522698
үй, e-mail: batyr1968@mail.ru


2.    
Нұрлан
Ізденұлы Есенғазы, Ақтөбе  қаласы,
87014552854, 8(7132)779380 үй, 550422 жұмыс, e-mail: yessengazy@mail.ru


 


06.05.2011 жыл.

Қазақтың «Алаш» - ортақ ұраны да,
Еділ, Алтай, Сыр, Тобыл — тұрағы да.
Түрлі атпен сан мың жыл ғұмыр сүріп,
Туы да сан жығылып, тұрмады ма.
Сақ, Үйсін, Қаңлы, Қыпшақ, Оғыз, Қимақ,
Түрік, Түркеш тарихта ізі — жатқан сайрап.
Қыш бітіг, тас бәдіздер — көне көзі,
Мазар соққан Қозы мен Баянға арнап.
Мың жарым жыл бұрынғы заман екен,
Естеми, Білге, Бумын қаған өткен.
Йоллығ тегін жырлары-Хөшөө Цайдам,
Бүгінде Түп халхаға қалған екен.
3Үш кітап- «Тәурат», «Забур» және «Інжіл»,
Мұса, Дәуіт, Исаға түскен әр жыл.
Исадан алты ғасыр бізге қарай,
Құйылған жер бетіне бір ізгі нұр.
Төртінші, соңғы кітап-«Құран» түсті.
Уахи кеп, Расулаллах Мұхаммедке.
Бұл күнде адамзаттың төрттен бірі,
Айтады құбылам деп —Қағба, Мекке.
Ислам бірте-бірте бізге келген,
Жауынгер сахабалы- араб елден.
Ислам, Тәңір дінмен бақас болып,
Біздіңше, Қорқыт содан қашқан екен.
Қорқыттай дана абыз бақсы өткен,
Қашумен өлім — ғайып, тақсіреттен.
Су жылан кейпіне еніп ақыр ажал,
Қорқытты мәңгілікке алып кеткен.
Ислам- бір Алланың сара жолы,
Ұстанды ислам жолын түркі ұлы.
Ұмытып, ата түркі Тәңір дінін,
Ұйитыны – бақсы емес- молда болды.
Дегенмен, ұмытылмай Тәңірі елес,
Қазағым, шаман салтын тыйған емес.
Сыйынып, Айға, отқа, тұмар тағып,
Бал ашып, жылқы жеуін қойған емес.
Беріліп жан-тәнімен исламға,
Ғылымды жетілдіріп, сүйреп алға.
Түркілерден көп ғалым туып шыққан,
Әбу-Насыр Фарабтық болған дара.
Арабтың сол заманда ғылымы озық,
Ол күндегі ащылым-бұл күнге азық.
Дінмен бірге тіл келді араб-парсы,
Мың сан жыл арабшамен келдік жазып.
Қарахан дәуірі өрлеп тұрған кезде,
Керуен көп жүріпті жиһанкез де,
Бүгінгі көп рулар жеке дара,
Хандық құрды делінед дәл сол кезде.
Қашқари, Йгүнеки, Баласағұн,
Ныспысы — өзі шыққан қала — мағлұм.
Иассауи Қожа Ахмет- сопы пірі,
Тарихта аты қалған бәрі дарын.
Жолында Ұлы Жібек елім көшкен.
Мал баққан, қала салып, егін де еккен.
Сол заманның танкісі, ұшағындай,
Тұлпар тұяқ — әлемді тітіреткен.
Арырақта ғұндардың зор патшасы,
Аттылы (Еділ) Римге атпен жеткен.
Көшпендінің Еуропада іздері бар,
Аспарухтың Дунайға келгені бар.
Мадияр қыпшақтары сонда қалған,
Түп бауыр болғар, венгер елдері бар.
Арасы Қара теңіз, Хинган тауы,
«Ол да біздің барған дер — Балқантауы»,
Көшпенді елдің бесігі-Ұлы дала,
Жайлаған түркі — мұңғыл рулары.
Кентайды түп мұңғылдар қылған мекен,
Бұйра көл татарымен көршілескен.
Қырқысқан көп рулар нелер заман,
Тайчудтан Темужин ер шыққан екен.
Керей ел сол заманда Қаңғай тауда.
Бағынған Ер Тұғырыл-Уаң ханға.
Алтайдағы көршісі қалың найман,
Жайлаған сегіз суды Даян хан да.
Мұңғылды жұдырықтай жұмылдырып,
Бақталас Жамуханың туын жығып,
Аз мұңғылды іргелі ел етпекке,
Темужин алға ұмтылды, бұзып-жарып.
Керейдің күшін қосып Уаң ханымен,
Темужин айналасын жаулай білген.
Суытып жылы орнын бостырады,
Меркітті қоса және Найманымен
Күшілік, Бұйрықпенен Алтай асты,
Меркіттің Тоқтабегі ол да қашты.
Керейді де ебімен қалды басып,
Тозғындап содан керей оңалмапты.
Он сан керей бір тобы Сібірге өтті,
Сахиат- саха-якут болып кетті.
Қарақас, хақас, деген түбі бір ел,
Барша түркі халқына тарап жетті.
Керейіт – деп ойлаймыз сонда кетті.
Кіші жүз Жетіру дер — шежіреші.
Шыңғыспен өле-өлгенше кек қуысқан,
Өр керейден табасыз үш Меркітті.
Керей менен Найманнан дәурен кетті,
Бас көтерсе, Темужин талқан етті.
Ұлы қаған жолына күш-қуатын,
Арнап енді бетке алды батыс бетті.
Жаңа есеппен мың екі жүз алтыншы жыл,
Темужин шақырған-ды Ұлы құрыл.
«Шыңғыс хан» - деп атанған сол жиыннан,
Басталған-ды жаугерлік, ұлы дүбір.
Таптамаққа табанда әлемді алып,
Қарсыласса қырғындап, қанға малып.
Өрмегейті, Шүй әлде Қызыл кезең,
Ойымызша сол әскер асқаны анық.
Ат мінген соң әскерге от- су керек.
Сол себепті аңғармен жүрген дер ек.
«Соғақ судың бойында соғыс болды.»
«Шежіреден» табасыз сондай дерек.4
Хан атында Арқада Шыңғыстау бар,
Хан көтерген жер дейді он екі би.
Ішінде сол он екі Майқы би бар,
Көрсеткен Хан Шыңғысқа ерекше сый.
«Қарсылассақ халқымыз қырғын табар.
Бағынған ең дұрысы»,- деген шығар.
Қасиетті Шыңғыстау, қасіретті —
Туған жер бұл — ұлы Абай, дана Мұхтар.
«Майқы би-түгел сөздің түп атасы,»
Деген сөз бұрынғыдан бізге жеткен.
Майып болған кісі дер, аяғы ақсақ,
Шындық болмас, сәйкескен, мұнан өткен.
«Мәйғы» - сөзі- мұңғылша қисық аяқ,
Дегендей ғой кәдімгі –Балуан Шолақ.
Нұрмағанбет секілді аты жетпей,
Бізге жеткен сөзі мен даңқы ғана — ақ.
Бұл күндері Шыңғысқа қылған талас,
Мұңғыл емес, дейтұғын түбі қазақ.
Тарихты бұрмалау — бұл жарамас,
Бұлай деуің- өзіңді қылу мазақ…
Шыңғыс ісін арнаған Мұңғыл үшін,
«Мұңғыл үшін — сөзі бар — билік күшім»
Сансыз елді жаулаған аз мұңғылдың,
Жаулаушы елге сіңісіп кеткені шын.
Жошы,Төле, Өгедей, Шағатайдан,
Ақ сүйек, төре тұқым ұрпақ жайған.
Жошының түбі шикі – дейді тарих-
Шыңғыстың Меркіттерде өші қалған.
Керейдің арғы тегі мұңғыл емес,
Несториан болғаны — бұлдыр елес.
Таңбамыз — ашамай мен абақ кіреш,
Кей салтымыз, ұқсастау, бекер емес.
Төгілгенде байқаусыз сауған сүті,
Кетпесін деп, әжелер малдың құты,
Сүтті малып, тигізіп маңдайына,
Сипайтұғын және де екі иықты.
Тарихтың уақыт жеген таты қалды,
Оқиға сан құбылып айтылады.
(Менің бабам шабуылмен алған болар,
Қайыр хан қамал қылған Отырарды.)
Отырар болдым сонау қамалында,
Арыстың гүлжазира алабында.
Қиратқан жермен-жексен ең соңғы рет,
Жоңғардың Ғалдан Бошигт заманында.
Шыңғыс хан тірісінде көп жауларды.
Тізелетіп, сан талай елге барды.
Мың екі жүз жиырма жетінші жыл,
Ажал жетіп қағанның жанын алды.
Өгедей әке орнына таққа отырды,
Әскерлер тағы жорық сапқа тұрды.
Франкіге жеткен кезде оба шығып,
Бату хан аттың басын кері бұрды.
Құбылай Қытайды да жаулап алды,
Көршісі Кореяны және алды.
Аралдағы жапонға жеткен кезде,
Көп кеме тайфун соғып қирап қалды.
Заңы еді Их Ясаа-Шыңғыс түзген,
Орындамас-жанынан күдер үзген.
Жалғасты кейінірек Қасым салған,
Қасқа жол, Есім салған ескі ізбен.
Мұңғылдар тоғыз түмен әуелден аз,
Өткенде жұрттан кетіп талай қыс-жаз.
Мирас, даңқтан басқаның бәрі өзгеріп,
Хандары имамдарды қылды ұстаз.Бреке,
Өзбектер исламдық жолын қуды,
Тұран жері ежелден сулы — нулы.
Көшпенді түркі еліне соңына ерген.
Өзбек ханның есімі дарып қонды.
Отырықшы сартпенен араласып,
Тоқсан екі бауланып, тарамдасып,
Қазақтың қаласы еді бір заманда,
Ташкентті өзекеңдер қалды басып.
Ноғай да Шыңғыс ханнан тараған ер,
Алтын Орда тірегі саналған ер.
Түркінің бір еліне атын беріп,
Тарихта аты қалуға жараған ер.
Баласы Шыңғыс қаған — Жошы хан-ды.
Даласын қыпшақтардың мирасқа алды.
Саят құрған Жошының Ұлытауда,
Ғұмыры мәңгілікке аяқталды.
Жошы өлді Шыңғыстан қырық күн бұрын,
Жүргенде Сарыарқаның жайлап қырын.
Баурында Ұлытаудың мазары тұр,
Бойына тоғыз ғасыр бүгіп сырын.
Ұмытып Жошы ұрпағы ескі қалпын.
Ұстанды Алла жолы, ислам салтын,
Алаш үшін жан беріп, жан алатын,
Ерлер шықты сол тектен жүзі жарқын.
Ұрпағы Жошы ханның тым көп еді,
Батудың Алтын Орда құрған елі.
Тоқай темір, Шайбақтан тарғандар,
Таласқа, билік үшін — туған еді.
Алтын Орда бағынбай түп мұңғұлға,
Берке хан қырын болды ұлы ханға.
Бөлінді кезегімен көп хандыққа,
Өзбек, Ноғай, Қазан, Ақ, Көк Ордаға…
Арғы түбі мұңғылдық барлас елі,
Тарағай дейтін сонда бек бар еді.
Темір ер соның ұлы — өз жездесін,
Өлтіріп билікке қол жеткен еді.
Тоқтамыс, Ақсақ Темір жауласыпты,
Орақ-Мамай орысқа салған тісті.
Әмір Темір батысқа жол салады,
Табанға Осман елі ол да түсті.
Баязит жеңіледі Көрегеннен,
Тоқтамысты сол Темір және жеңген.
Ресейдің тарихи сахнаға тез,
Шығуына сол жайлар демеу берген.
Ақсақ Темір жаулады көп елдерді.
Самарқан-астана деп белгіленді.
Өз тұсында сарайлар соқтырған-ды
Алдыртып жер жүзінен шеберлерді.
Сонысымен әмірдің даңқы қалған.
Көреген дейтін атақ-сайыпқыран.
Қожа Ахмет Яссауи кесенесін.
Бізге жеткен жәдігер — ол салдырған.
Көп хандық, кішігірім, жеке дара.
Айбарлы, қуатты ел ед кеше ғана.
Алтын Орда жұртында бұдан былай,
Мәскеу әмір жүргізбек есе ала.
Ноғайлар Ысмайыл, мырза Жүсіп,
Қырқысты бір-бірімен қол жиысып.
Қырым да қарап жатпай тақ таласты,
Түріктің сұлтанына бүйрек бұрып.
Қазан мен Қажы тархан, Сібір ханы,
Оралдық жауынгер ел башқұрттары.
Қырқысып, қырық пышақ болып жатса.
Бірікті ұсақ орыс княздықтары.
Әбілқайыр — көшпелі өзбек ханы,
Ұлытау — мекендеген Сарыарқаны.
Кейіннен осы ханнан бөлінген —ді,
Ақ орда Ұрыс ханның ұрпақтары.
Жәнібек, Керейменен жеке салды,
Екі жүз мың артында елі бар-ды.
Есенбұға ханы еді — Моғолстан,
Қозыбасы ел шеті Шуға барды.
Мың төрт жүз елу алты Шуға барған,
Шеті шөл, қалың қамыс нуға барған.
Жүзінде оншақты жыл ел құралып,
Созақта хандық болып тұлғаланған.
Сол дәуірден аз есім бізге жетті,
Жиренше, Қарашаш, Әз-Жәнібек-ті.
Жырау Асан, Қазтуған, Қодан, Абат,
Қасым, Есім, Марғасқа, Жиембет-ті.
Асан қайғы жер шалған он екі жыл,
Әр өлке қона-жатып тартыпты сыр.
Қазаққа Жерұйық жер табамын деп,
Желмаясын мініп ап толғаған жыр.
Қазтуған жырау ұлы Сүйініштің,
Басшысының біреуі келген көштің.
Жырлары ойлы, отты, мағыналы,
Аңызы Жиренше мен Жәнібектің.

Алдағы уақытта Ұлыстың Ұлы күні Наурыз мерекесін(яғни, Қазақ халқының Жаңа жылын) қарсы алу жөнінде ұсыныс!

Ұлыстың Ұлы күні Наурыз мерекесін қазақ халқы атам заманнан бері наурыздың 14-де тойлаған. Барлық үйлер 14-не дейін «шеке» беріп, ата-баба әруағына құран бағыштап, 14-не көрісуге, наурызды қарсы алуға дайындалған. Наурыздың 14-не барлық үйлер қазан көтеріп, бір-бірімен көріскен. Наурыздың 14-е көрісу, жаңа жылды 14-де қарсы алу осы күнге дейін жалғасын табуда.
Ғұламалардың айтуынша, Үкіметтің Қаулысы негізінде Ұлыстың Ұлы күні Наурыз мерекесін қарсы алу Қазақстан Республикасында наурыздың 22-і болып өзгерді.
Ендігі мәселе Ұлыстың Ұлы күні Наурызды қалай қарсы алған дұрыс. Той тойлауды емес, ой ойлауды ақылдасайық ағайын.
Ұсыныс:
1. Ағаш(киіз) үйді тез, сапалы құру, тігу, оны әсемдеу т.б. мәселелері бойынша ауылдан бастап, аудан, облыс аралық, Республика деңгейінде шет елдегі қазақ ағайындарды да қатыстырып жарыстар ұйымдастыру;
2. Қазіргі өмір талабына сай, дініміз бен салт-дәстүрімізді ескеріп Ұлттық киімдер(бүлдіршіндердің, ұлдардың, қыздардың, жастардың, орта жастағы, үлкендерге т.б.) тігетін мамандарға, кәсіпкерлерге т.б. тапсырма беріп конкурстар ұйымдастыру;
3. Мешіттердегі дін жолындағы мамандарға, ақындарға, мұғалімдерге т.б. арасында Бата беруден жарыс ұйымдастыру;
4. Ақындар айтысы;
5. Ән, күй, жыраулар концерті;
6. Ұлттық билер жарысы;
7. Ұлттық спорттық жарыстары;
8. Т.б. қазақ жастарының намысын оятатын жарыстар ұйымдастыру.
Ол үшін:
1. қаржы мәселесін шешу,
2. қазақ халқына деген ниеті түзеу мамандардан комиссия құру,
3. қазақ халқының салт-дәстүрін, қазақ тілін, тарихын, дінін, өнерін, жерін, елін, ұлттық тағамдарын сыйлайтындай қатаң тәртіп болу.

Ақтөбе қаласы, Нұрлан Ізденұлы.

24.03.2011 жыл.

2009 жылдың 11-ші ақпанында Ақтөбе қаласындағы «М.Стиль» баспаханасынан «Ақиық-арман. Кіші жүздегі Таз руының шежіресі» деп аталатын екі томдық еңбек жарық көрді. Бұл еңбек Кіші жүздегі Таз руының толық шыққан тұңғыш нұсқасы болып табылады. Туындыгер Аманғали Әміржанұлы бұл еңбекті шығару жолында ұзақ жылдар бойы еңбек етті, толымды тер төккен зерттеушілік-сараптаушылық жолдан өтті, сонау 1970 жылдан бері шежірені тірнектеп жинап келеді. Нәтижесінде 1985 жылы және 1997 жылы екі қомақты нұсқа дайындалды. Кеңес заманында шежірені жариялауға рұқсат берілмегені белгілі, сондықтан да ол алғашқы шежірелік деректерін 1997 жылдан бастап Республикалық мерзімдік баспасөз беттерінде жариялай алды және бұл деректерімен бұған дейін қалыптасқан қателіктерді түзетті, ал, 2002 жылдың 4-ші қаңтарынан бастап Таз руының жекелеген аталарының .бөлек-бөлек шежірелерін «Тастүлек (Кіші жүздегі Таз руының шежіресі)» атты шағын кітапшалар түрінде шығаруды жүзеге асырды, бұл топтаманы 2008 жылдың 16-шы қарашасында отыз төртінші кітапшамен аяқтады. Бұған қоса 2007 жылы «Таз руының шежіресі» деген топтамамен бес кітапша шығарды, олардың ішіндегі «Кіші жүздегі Таз руы» кітапшасында әулеттің шежіресі мен тарихына жалпы шолу берілді, «Байұлы Таздың тарихы» кітапшасына ру туралы бұрын-соңды жарияланған ғылыми-тарихи шежірелік деректер жинақталды, «Жұртыма бұл ерлерім қорған болған» атты үшінші кітапша оның сегіз халық батыры туралы мақалалары топтастырылды, соңғы «Жұртыма қасиетімен демеу болған» және «Жұртыма бұл адамдар қамқор болған» кітапшаларында әртүрлі адамдардың және А. Әміржанұлының Таз әулетінен шыққан әулиелер, билер, басшы қызметкерлер жөніндегі деректі мақалалары берілді. Осы аталған 39 кітапшадағы деректер «Ақиық-арман. Кіші жүздегі Таз руының шежіресі» деп аталатын екі томдық еңбекке негіз болды.
Туындыгер Аманғали Әміржанұлының мекен-жайы: Атырау қаласы, 87013788352, 8(7122)215314 үй, 8(7122)210305 жұмыс, e-mail: atyrau_odt@telecom.kz

Қазақ киносының өзгешелігі қандай болуы керек!
Қазақ тілінде қазақ тарихы, дәстүрі, өмірі жөнінде қазақ киносы жоқтың қасы, бар кинолардың да сапасы, мағынасы өте төмен. Қазақ жастары кішкентай кезінен қазақ тілін, қазақ тарихын, қазақ дәстүрін біліп үйренсін, қанына сіңсін десек, қазақ елін қорғайтын, қазақ елінің мәртебесін көтеретін нағыз қазақ азаматтарын тәрбиелегіміз келсе киноларымызды дұрыстауымыз қажет.
Не істеу керек: домбырамен орындалған күйлерді адамдар жақсы көргенімен көбі мағынасын түсінбейді. Қазақ күйлерінен неше түрлі кино шығаруға болады. Күйді домбырамен төгілтіп ойнап тұрып, сол күйде не мағына бар соны кино қылып шығарса қандай керемет болар еді. Ондай киноларды басқа ұлт өкілдері де көптеп сатып алмай ма? Жақында шыққан 1000 күйімізге мың кино шығарсақ жер бетінде тұратын барлық халық қазақ елін, тілін, тарихын, дәстүрін білуге ынталанбай ма? Әр қаладағы, ауылдағы актерлерге, күйшілерге, суретшілерге, сәулетшілерге, режисерлерге т.б. қазақ киносын шығаруға ат салысып жүрген өнер адамдарына колдау көрсетейік ағайын.

Қазақ, Ұзақ, Созақ пен

Башқұрт, Қырғыз, Татарлар

Бір қауым болып біріккен...

Көсемінен бата алған,

Алты Алаш болып атанған.

 

(Ұзақ-Ноғай, Созақ-Қарақалпақ).  

 

Қожаберген жырау(1663-1763)

 

Қазақ еліндегі, Қарағанды облысы, Жезқазған қаласы, Ұлытау ауданында Алаша хан мазары бар, Алаша хан алты Алаштың ханы болған ба?

Қазіргі Ресей құрамында  тәуелді 21 республика бар, соның 13-ің басшылары «президент» аталады.

          Сырым батырдың сенімді серіктерінің бірі болған Құлжабай би Кіші жүздегі 12 ата Байұлы, Таз бабаның ұрпағы болады. Құлжабай би бүкіл Таз руының бетке ұстар азаматы, сол кездегі(1783-1797) білікті би ретінде мемлекеттік маңызды істерге үлкен жігермен араласты. Парасатты басшы, ақылман аға, көреген көсем ретінде өз елін талай рет тағдыр соққысынан аман алып шықты, үнемі ел қамын жеп, оларды ұлттық азаттық көтерістерге көтерді...

        Құлжабай би пәтуалі сөзімен, берік билігімен қозғалыстың бүкіл барысына өзіндік ықпал еткен ардақты ақсақал. 1783-1797 жылдары отаршылдыққа қарсы көтерілген қазақ халқы Нұралы ханды отаршылармен сыбайлас деп түсінді. Халықтың атынан орыс патшасына жазған «55-тің талапхатына», қол қойған 55 билер, батырлар мен ақсақалдардың бірі Құлжабай би болды. Осы хаттың арқасында екі ірі мәселе шешіліп қазақтар жеңіске жетті: бірінші жеңістері-Кіші жүз ханы Нұралы орнынан алынды; екінші жеңістері-қазақтар Жайық өзенінің оң жағалауына көшіп-қонуға рұқсат алуы еді...

       Жайық өзенінің оң жағалауына көшіп қонуға 45 мың шаңырақ рұқсат алса, соның саны жағынан Құлжабай биге қарасты 3 мың шаңырақ үшінші орында(ең көбі 10 мың, одан кейінгісі 7 мың еді) болды...

        Құлжабай би жөнінде кітап жазып жатырмыз, Құлжабай би жөнінде білетіндер болса хабарласуларыңызды сұраймыз!

           «Тастүлек-Бақай» ҚҚ,  орталық өңірлер ұйымдастыру комитетінің төрағасы Нұрлан Ізденұлы Есенғазы, ұялы: 87014552854, факс: 8(7132)550422,  e-mail: yessengazy@mail.ru