Сен барсын жан дуйномдо жашап келген, 
Сезимге орноп алып азап берген. 
Селейтип жалгыздыкка таштап койдун, 
Сен учун бул жон гана адат белем?!Сен барсын, ооба жаным дайым барсын. 
Алыста журсон дагы жанымдасын. 
Бирок да мен озунду жакын тутсам, 
Сен менден бир омурго алыстадын.
Сезимдер куюн болуп коз санаамда, 
Сени издеп жар саламын бут ааламга. 
Карангы тушуп барат жан дуйномо, 
Карачы, аз калганбы кун батаарга.

Ааламды кыймылдаткан кчЭмнегедир уйкум келбей жатат. Жарыкты чрп, жакшы кргн жылуу тшгмдн  ичине кирип алып жатсам да уйкум келбей жатат. Тн ортолоп, саат тнк ч жарым болуп калыптыр
Мени кыжаалат кылган маселем же оюм деле жок, бирок жргм туйлап тынчтык бербей жатат. Жылуу жууркандын ичинде бекинип алып, кзмн ый чыкканча жыргап алганымды айт. Карагыда бекинип алып знч  жыргап, жылмайып жатам жиндилерче. Жок.. жиндилер да минтишпесе керек. Мен башкачамын. Карагыны жыргаган жылмаюум менен жарык кылган бактылуу т бактылуу адаммын. Бул чексиз бактымды ким менен блшсм?  Чын эле ким менен блшм? Та атканча сйнчтн жарылып кетпесем болду. Жанымдагы  уюлдук телефонумду алып жана эле сйлшкн жаныма кайра чала баштадым. Ммм, анын телефонундагы гудок ордуна коюлган музыка сезимдерге толгон жан дйнмд ого бетер жыргатып, дагы да болсо ашыкча толкундатып жиберди. Бирок, ал алган жок. Чындап эле уктап калса керек. Экбздн сйлшкнбзг бир жарым саат болуптур. Албетте уктап, укпай калды да.. 
 
Соолуган гл 
 
Арадан билинбей  алты ай тт. Мурда мен тн ортолоп, сйг мас болуп, сезимдердин кч менен тумчуланган жууркандын карагысын  жарык кылчу болсом,  эми кзмдн жашы калбай, анда муздап, тоуп жатчу болдум. 10 жууркандын да жылуулугу  менин муздагымды кетире албайт. Эми мен анын ичинде соолуп гана жатам. Жн гана соолуп, муздап жатам.. 
 
Сезимдерди ачык билдир керекпи? 
 
Качан сен сйкт жргдг сезимдерди ачык айтып,  сйд арнаганда  здг баардык коргоочуну алып саласы да, ал адам сенин жргдг ыйык сезимдерди, жан дйнд талкалап, катуу оорутуп салышы ммкн.  Мындай жаракаттар узак убакытка чейин айыкпай  же керек болсо мр бою адамды кыйнап салышы ммкн. Анткени, тилекке каршы ааламда адамдардын сезимдерине таянып, аны знн кызыкчылыгы чн колдонгон адамдар бар. Бул э жийиркеничт крнш,  туурабы?
Мындай адамдар намыс эмне экенин билбеген, адамдык асыл сапаттарынан айрылып калган, бирок жашоодо т куу , акылдуу, змчл романтик, адамдардын алсыз сапаттарын жакшы билип алган, чечен (оратор) адамдар болушат. 
Эгер адамды сйм деп айтса, анда (згч балдар) ал  сзн туруш керек. зн сыйлаган адам, бирг айткан сзн зн айткан сз катары гана кабыл алышы керек. 
 
Алданган сй - суициддин э биринчи себеби 
 
Мидеген мрлр ушул сезимдерге байланыштуу кадамдардын айынан курман болушат. Адамдын сезимдери тепселенип, жан дйнс жабыркаганда  аны келечекте сабак катары кабыл алып,  андан ары кеткендин ордуна, здрн таштап жиберишет. Ал эми алданып калган сй бул знн жанын кыюунун э биринчи себеби болуп эсептелет. 
 
Чыныгы сй 
 
Чыныгы сй узак убакытта гана жаралат. Ошондуктан, адамды жакындан билмейинче эч убакта жакын мамилеге барып же чын жрктн бат эле ага сезимдерди арнап койгон туура эмес. Кыз бала да, эркек бала да бирн жактырып, сезимдерге алданбай, аны катуу тыйып, башында акыл менен гана иш кылган жакшы. Биз жыйырма биринчи кылымдын алдамчылар, кз боёмочулар толгон заманында жашайбыз. Аны да эске алышыбыз керек. Сй бар жана ал адамдын жашоосундагы э сонун керемет.   Ошондой болсо да бир крп сйп калгандар да кп эмес. 
 
Табигый  сй 
 
Чыныгы табигый сй  бул – ата эненин сйс. Ошондуктан биринчи алардын сйсн татыктуу болуш керек. Убакытты коё бербей ага кам крп, алардын сйс чн гана биринчи кезекте кршш керек. 
Эгер жашоого чыныгы кз караш менен карай турган болсок, акын, жазуучулардын сезимдери менен жазылган жан эргиткен сулуу саптардын кб жалган. Бир адамды катуу сйп калып, ага сезимдерди арнап,  кыйналып, кптгн нерв клеткаларын лтрнн кажети барбы, кайгылуу сй романдарындай. Албетте жок.  Сезимдерди чыныгы жашоодо оой жана туура гана  колдонуш керек. 
 
Сй - бул  ааламды кыймылдатып, болбой турган нерсени болтурган, айыкпас дарттан айыктырган  кч.  Ошондуктан туура сйгл жана туура сйгнд билгиле! Ошондо гана биздин жашообуз кызыктуу болот эмеспи.   

Жыландардын кызыктуу жана кызыктай ааламыЖаратылыштын згч жаныбары 
Жыландардын кулагы жок, бир чети, алар э мыкты кршт. 
 
Жыландардын мурду жок, бирок жытты э сонун сезишет.
 
Жыландардын азуулары ааламдагы табигый биологиялык куралдардын системасына кирет. 
 
Такалыштуу ааламы 
Ар бир жаныбар ар трд згчлкк ээ болушат. Алардын негизги айырмалары да ушунда жана жашоолору, ааламы адамдарга дайыма кызык жаратып, кп жылдар бою изилдлрн токтотпостон улам кызыктуу фактыларды крстп келишет. згч кебетеси, коркунучтуу ср бар  жаныбарлар аталган жыландардын э укмуштуу жана такалыштуу жашоолору кызыктырбай койбойт.   
 
згч табити 
Жылан зн окшош же знн узундугу боюнча чо башка жыланды жей алат. 
Жыландардын здрнн чо жыландарды жеп коюшу кп жылдар бою сыр боюча калып, кпчлкт та калтырып келген. Бирок Торонто университетинин кызматкери Кейт Джэксон менен анын кесиптештери аларды видеого тартып, окуяны изилдеп, баамдап кршкн. 
Ханышалардын тукумуна кирген жылан курмандыгына кол салгандан кийин аны аккордеондой болуп ороп алып, сыгып, жутат. Тамактанып, тойгондон кийин ичинде эрибей калган жыландын калган блгн кайра жерге кусуп салат. 
 
Жыландар здрнн тукумдарын жешет
Окумуштуулар  2009-жылдын февраль айында жыландар жннд кызыктуу, бир чети кызыктай фактыларды аныкташкан. Крс, кемиргич жыландар лп калган балдарын жеп салышат экен. Аларда “тукумдан кийинки каннибализм” деген тшнк бар. Изилдлрдн крсткчтр боюнча жыландар здрнн 11% жумурткаларын жана лп калган балдарын жеп салышкан. Эмнеге? Мындай жол менен жыландар коротулган энергияларын калыптандырышат. Себеби алар азык табууда абдан кыйналышып, кп убактысын, кп энергиясын коротушат 
 
Жыландар уча алышат
Жыландардын сойлогондон башка, уча алган да трлр бар. Мындай жыландар бир дарактан, экинчи даракка учкулары келишсе оой эле жерге кулабай экинчи даракка секирип кетишет. Алар жерге кулап тшкн учурда да зыянга учурашпайт.   
 
Курмандыктарын бтн жеп, кальцийин сорушат
Тажрыйбалуу жыландар бир айлап азыктанбай жашай беришет, бирок тамактанышканда эч нерсе калтырбай жеп салышат. Бул жыландар олжолорунун кальцийин соруп алганга кншкн. Ушул себептен улам алар азыктандыруучу заттардын запасын кбрк чогулутуп алышып, кпк чейин тамактанбай жр беришет. 
 
Кобралар:
Кобралар кзг карап иш кылышат.
Кобралардын булчудары темирди сыгып, ууну иштеп чыгат. Мунун жардамы менен кобранын уусу 2 метрге чейин чачырайт. Эгер ал адамдын кзн тийе турган болсо, уудагы нейротоксиндер кзд сокур кылып коюшу толук ыктымал. 
Кобранын уусу эреже боюнча, бир кзг тийген учурда да эки кзд те сокур кылып салышы ммкн. 
 
Белгил жыландар 
Дйндг э кичинекей жылан тыйынга батат. 
Бгнк кндг э белгил кичинекей жылан 2008-жылы Барбадосто табылган. Ал 10 сантиметрден кичинекей жана абдан ичке. 
 
Тамактануусу: 
Жыландар айлап тамактанышпай, бирок ушул эле учурда с беришет. 
Бир нече ай тамак жебей, бирок ошол эле учурда здрн жакшы сезип жргндрд элестете албасак керек.  
Маршалл Макку жана анын кесиптештери 6 ай бою лабораториясындагы 62 ар трд жыландарды азыктандырбай  кармашкан. Жыландар дароо зат алмашуусун 72 пайызга тшрп жиберишкен. Та калыштуусу алар майларын ээритип жатышып, узарып кетишкен. 
 
Кызыктуу фактылар: 
 
•Кара мамба – э шамдагай жылан. Алардын ылдамдыгы бир саатта 20 км.   АКШда  жылына 8000 адам жыландардын уусунан жабыркашат.   
•Уулу жыландардын ичинен уусу кчт жыландар булар  – австралиянын тайпан тукумундагы жыландары.
•Жыландардын кпчлк тр здрн тынч алып жршт жана себепсиз адамдарга кол салышпайт. 
•Кпчлк учурда кобралар тиштегенде уусу чыкпай калат. 
•Анаконда жыландарынын курмандыктары керек болсо таш бакалар дагы боло алышат. 
•Кобралар адамдын белине же боюна чейин ктрл алышат. 
•крлрд жашаган жыландар жарганаттарга кп мергенчилик кылышат.
•Э клмд жыландардын жаагында 80дей курч тиштери бар.
• Мамбалар адамдарга кбнч ммл талаалардан, дарактуу жерлерден кол салышат. Анткени алар дарактардын арасында сойлогонду жактырышат. 
•Анаконда сдавливает жертву с силой более 360 кг на грудную клетку. 
 
Ууга каршы каражат 
Жыландын уусунан ар кандай каражаттарды, биологиялык куралдарды, ал тургай тамактарды, арактарды, айтор, кп нерселерге колдонушат. Жыландардын уусуна каршы каражаттар да бар. Анын жардамы менен дйнд азыр жыландын уусунан курман болгондордун саны азайып калган. 
 
Уламыш
Кытайдын кафе, ресторандарынан жылан салынган арактын идиштерин крп та калчу болсок, кээ бирлери аны пайдалуу деп ичишээри белгил.  
Уламыштар боюнча бул арактын жаралышы абдан кызыктай эле болгон. 
Кайсы бир айылда арак саткан сатуучу бир кн кардарлар кп болуп, даяр арактар тгнп калып, кожоюн Ли Бону складдан арак алып келсн буйруйт. Ли Бо складга барса бир чо жылан арак идишине жабышып алып арак ичип жаткан болот. Аны кргн Ли Бо коркуп кайра кыйкырып эшикке качып чыгат. Анын кыйкырыгынан улам башка адамдар дагы анын жанына келип , жыланды крп коркуп, ичке кире албай качып кетишет. Бирок жылан бат эле мас болуп, арактын ичине кулап тшт. Ли Бо аны байкап дароо идиштин капкагын жаап, стн таш коюп салат. 
Арадан билинбей эки жыл тп, тиги идиштен бир да жолу н чыкпайт. Ли Бо жыланды эбак эле лп калса керек деп ойлоп, коркпостон капкакты ачып текшерип крт. Жылан албетте чындап эле лп калган болот жана арактын згрп калат. Муну билген кожоюн аракты тгп салуусун буйруйт. 
Бул айылда дагы башка бейбаш адам жашачу. Ал дайыма Ли Бого арак ичкени келч, бирок акчасы жок болчу. Ли Бо андан коркконунан ага арак берч. Бир кн ал адатынча арак ичкени келгенде Ли Бо баягы жылан салынган аракты эстеп, андан кутулуш чн тобокелге салып ага берип салат. Кызыгы, ал арак жагымдуу жыттанып, даамы згрп калганын айтат. Ошондон кийин жылан салынган арак белгил болуп кетиптир.

Эгер компьтерге ноутбукка вирус кирсе очуруу жолдору

Байкасам бд жек крт,
Баргыны кытай деп блт.
Бир чынчым кыргыз блнс,
Биримдик деген бксрт.

Уруудан урук блнт,
Урушса катуу сгнт.
Уучка толбос кыргызым,
Уюша албай тглт.

Кралбас ач кз бардыгы,
Карзгй, ичтин тардыгы.
Кыргызда калган сакталып,
Кыыр иштердин калдыгы.

Кыргызым болуп ынтымак,
Калк нп, жери кулпурат.
Кажадашып адашса,
Калк бузулуп чыр чыгат.

Блнс кыргыз капамын,
Бириккин деп жатамын.
Бактыа бакыт кошулут,
Бир тууган болуп жашагын.

Сени суйдум, тамгалары жок, адабиятта кездешпеген создордон турган сезим менен... 

Сени суйдум... 
Табигатта жок боек менен болгон махабаттын мээримдери менен... 

Сени суйдум... 
Акын эмес элем, соз келишпесе да саптар жаздым. 
Жазчу эмес элем, катар катар кундолуктун аягына чыгардым. 

Бул дуйнонун эн кооз суротторун коро билдим. 
Ааламдын эн кучтуу сезимдерине ээ болдум. 
Кууш арык менен агып келе жаткан турмуш жолум кен колго кошулгандай болду. 

Кандай жансын, деги кимсин, билбейм, бирок сени суйдум. 

Бир коруудон мындай сезим пайда болот деген ойдон алыс элем, кантип сага жипсиз байландым, билбейм... 

Ушундай кучтуу сезим болооруна танмын дагы да болсо....

Узун бойлуу, токтоо мнз ал адам
Ортобузду блп салды ми бир кадам,
Тшнбстк бийлик кылып ортобузда
Таарынышып алыстадык биз да тынып.

Бир да ката бул жашоодо ким кетирбейт,
Сйнн бешигине ким термелбейт
Жаш кезекте келет-кетет мындай сезим,
Булгап алдым клдн бир жак четин.

Кучагыа оронуп ойноп-клгм,
Ал кндрд сен эмес мен да сйм.
Ишенемин бакыт жолун табаарыа
Туура тшс ак сйнн сапарына.

мрд жакшылыкты сага каалайм,
з менен ткн кнд абдан баалайм.
ткнг кнп ызааланба.
Адам затта болот ката бул жалганда.

Ак кл кыялы мага жагат,
Кздрдн боорукерлик кйп жанат
Менде болгон сй эмес жактыруу,
Андан дагы сага болгон кнп калуу.

Асмандагы кунд дайым батуу бар,
Сй кйт ачуусуна таттуу бар
Сен да клп бир убакта эстээрси
Ал анткени эске салчу кндр бар.

Бул кн менен кн жарыгы чп калбайт
Сага болгон мендеги сезим таркайт
Жана берсин ийгиликтин жарыгы,
Калганыда чындап сйп сен башканы.

Саламыбыз злбсн кршкнд.
Капысынан жоолукканда бзд
кнбймн сени менен жргнум
Алдасам да, алдансам да бир з.

Олтурамын читальныйдын ичинде, 
Бир кыз жрд жылдыз жанган жзнд. 
Мен ал кызды кптн бери крчмн, 
Факультетте, универде кчд.

Ал кыз жаккан бир кршт зм, 
Нуру жанат чырай келген кзнд, 
Качан барып саламдашып калам деп, 
Кыялданам, арзуу мунум ичимде.

Жрдк далай, кпк чейин карашып, 
Кантип эми жолуксак деп самашып, 
Аттин арман жолугалбай жрмн, 
Крм кнд, кргн сайын ждймн. 

_//_

Жаным, алтыным- деп эркелетсем болчудай, 
Айталбадым бул ширин сздрд оо Кудай, 
Журсок кана парк ичинде кол кармашып, 
А олтурсакчы кучакташып, жытташып,

Аттин ай ушул кндрг жетпей калдым, 
Махабаттын балынанда татпай калдым, 
Мейличи мындай мезгилдер тр-кетеер, 
Кррбз ТАТТУУ кндр эми келеер.

_//_
чр албай телефондон номеринди, 
Канча чалдым эчким алып жооп бербеди. 
зндн башка бул жашоодо эч кыз жоктой, 
Жрктн умут жараттай эч кетпеди.

Бул катымды жаш тамызып жараттым, 
Кат аркылуу арманымды тараттым. 
Берчи дагы бир шанс мага оо Кудай, 
Жргмдн кетпей койду жаратым. -деп арманымды жазганмын.

Bahh Tee - Ты - моё, я - твоё (текст песни)

Как то ночью, во времена тусовок, 
Мы обменялись парой фраз в клубе опера
Я нарочно не узнавал тебя в институте 
Будто не тебя видел там вчера

И дело не в понтах, высокомерии
Просто, смотря на тебя, я не мог поверить
Что такая красота бывает настоящей
И если честно... Немного стеснялся... 

Мы с тобой так заносчивы... Прыгнули в машину,
Укатили просто погулять в город Тула
Накупили пряников и пролежали до утра в отеле – 
Ничего больше поцелуев, сходили в кино, 
И засыпая рядом, я понимал, что кроме этого мне ничего надо
Нам стала гимном, правда, песня группы триада,
То ли про танец белый, то ли снегопады...

"в белом танце обнявшись кружатся 
Хлопья снега чтобы никогда не расставаться"
Я приходил в гости, ты сбрасывала мне ключи из окна, 
Чтобы я смог к тебе подняться
Сосчитал количество ступеней, что ведут к тебе я, 
С каждою, поверь, сердце билось быстрей
Мне не хватало терпения ждать лифт, 
Который исписал я твоим именем и бежал наверх

Я не знаю сколько надо пережить еще, 
Чтобы понять, что ты - моё, я - твоё
Что между нами что-то большее, чем любовь, 
Нет тебя, нет меня, только мы вдвоём
Запомни нашу встречу ту при свете фар... 
Запомни обнаженный тот ночной бульвар
Запомни все, что я тебе пообещал, 
Я готов на все, я тебе не врал...

Написал твое имя большими буквами возле института,
Ты не поняла кому это, помнишь ту картину, 
Где мы с тобою на луне, мы летали, сложно одному летать
Взял клея тюбик, сказал, буду нюхать, 
Ты отняла, а после я постоянно брал клей, 
Чтобы подошла ко мне, 
Так хотелось чтобы оказалась возле меня случайно

Давай, малыш, не будем жить с тобой вчерашним днем... 
Забудем все обиды и заново начнем
Не сможем друг без друга мы... С тобой вдвоем... 
Не говори ни слова, лишь сожми мою ладонь
Давай не будем нам... Не повезло... 
Мы на разных берегах, между нами - ров
А внутри осадок сказанных друг другу слов... 
Я лишь тебе говорил слова про любовь...

Я не знаю сколько надо пережить еще, 
Чтобы понять, что ты - моё, я - твоё
Что между нами что-то большее, чем любовь, 
Нет тебя, нет меня, только мы вдвоём
Запомни нашу встречу ту при свете фар... 
Запомни обнаженный тот ночной бульвар
Запомни все, что я тебе пообещал, 
Я готов на все, я тебе не врал...

Дата: Бейшемби, 23.04.2009, 15:24 | Сообщение # 1
 
Админ

Группа: Хан
Сообщений: 198
[ 5 ] 
Награды:
[ 4 ]
Бул жерге кимдин кайсыл ыры жага турган болсо жазып кетсенер болот. 
 Мага ынак Осмоналиевдин ырлары жагат. 

 ЫНАК ОСМОНАЛИЕВ "АЙЛУУ ТУН" 

 Мен сага келемин айлуу кечте 
 Ортодо суйуу бар оо дениздей 
 Олтуруп экообуз копко чейин 
 Кетчу элем мен кайра тун ичинде 

 кайырма 
 Суйом деп мен сага айта албайм 
 Суйоорунду бир озундон байкай албайм 
 Алтыным жанындан чыккым келбей 
 Келген сон кайра кайта албайм 

 кайырма 
 Ох жаным сен мени ойлойсунбу 
 Ойлосон суйомун деп койбойсунбу 
 Эгерде дос балдар соз кылышса 
 Ал менин суйгонум деп коргойсунбу 

 калганын силер ырдап койгулачы ээ унутуп калыптырмын 
 



PrinceДата: Бейшемби, 23.04.2009, 15:25 | Сообщение # 2
 
Админ

Группа: Хан
Сообщений: 198
[ 5 ] 
Награды:
[ 4 ]
Ынак Осмоналиев 
 “Гүлдөр” 
 С.О:Б.Осмоналиев 
 Гүлдөр уктайт шүүдүрүмдү жамынып, 
 Түндөр уктайт чолпон жылдыз тагынып. 
 Кирпигиңден шүүдүрүмдү сыдырып, 
 Мен уктабайм тундө сени сагынып. 

 Мен таарынам бирок мага тарынба, 
 Мен сагынам мени сагынба. 
 Сезимдердин сересине чыгарда, 
 Сен кабылба мен кабылган тагдырга. 

 Окубачы ыйлап жазган катымды, 
 Сен көрбөчү көздөн аккан жашымды. 
 Мен сүйүүнүн кай жеринен жаңылдым, 
 Карагаттай көздөрүндү сагындым. 
 



M_AilettДата: Дүйшөмбү, 04.05.2009, 14:23 | Сообщение # 3
 
GooD MixeR

Группа: Сыйлуу
Сообщений: 107
[ 0 ] 
Награды:
[ 1 ]
Мага дагы Ынактын ырлары абдан жагат. Озум ырдай албасам дагы кээде кынылдатып калам, рахмат мен жакшы коргон ырлардын тексттери пайда болуп калыптыр. Мен тексттерин жакшы билбеймин, аракет кылып эртен жазып илем.
Добавлено (04.05.2009, 14:23)
---------------------------------------------
«Менин суйуум» 
 Султан Садыралиев 

 Менин суйуум дениздей бир чалкыган 
 Чагылгандай жарк-журк этип чагылган 
 Ношорлогон жамгыр сымал талыкпай 
 Суйуум сага алоолонуп жагылган 

 К-а: Менин суйуум менин махабатым 
 Сага жетпей кыйналамын ар дайым 
 Менин суйуум, менин махабатым 
 Журогумдун тубундосун сен дайым 

 Менин суйуум сезбединго жанымай 
 Кайда барсам ойлономун талыкпай 
 Оюмдан эч такыр кетпей койдун сен 
 Журогумдун тубундосун сен дайы

Айгүл ШАРШЕН
Аруу махабат
    - Өлүгүңдү гана көрөйүн какмар, түшкө чейин уктаганын кара, ата-энесин мен өлтүргөнсүгөн, тур шүмшүк! - деп үстүндөгү эскилиги жеткен кир төшөктү силкип жибергенде көзүн ушалай ыргып турду Шайгүл, - Өлүк-тиригиңди көрөйүн жетим, тур торпокторду кайтар, ойноп жүрүп албай отун тере кел! - деп ордунан туруп, саксайган чачтарын оңдомуш этип, дал-далынан кеткен көйнөктөрүн тартып коюп үн дебей сыртка чыкты:
     - Ой, бирдеме ичип алсын, кечке ачка болбойбу? - деди Кемелбай аялына карай, - Бармактай кызды ачка өлтүрөсүңбү?
     - Азыр, - Оңолкан Шайгүлгө карады. - Өлмөсөк болбой бетиңди жуу да жармадан ичип ал, бол тез, торпоктор ачка болот. 
     - Ой тигил Адыл менен Мадылды деле кайтартсаң боло, кыз баланы үй жумушуна жумшасаң кантет?
     - Ыя, дагы эмне кылайын, жүктүн түбүнө чоюлтуп гана отургузуп койбоюнбу? - Оңолкан күйөөсүнө акшырая карап силкинип ары басып музоолорун бошотуп мойнуна жибин ороп ары айдап кетти, - Өзүм кайтарайын анда, кызыңды созултуп күнгө чыгарбай бак!
     - Уул бала кайтарсын дегеним да, Шайгүл кыз эмеспи, аны өз балаңдай көрө албадың го? - Кемелбай күңгүрөнө үйгө кирди. - Байкуш кызым жүдөп да бүттүң, таенең болгондо да мынчалык кор болбойт элең, - деп Шайгүлдүн жанына отуруп чачынан сылап жатканда Оңолкан кирип келди. 
     - Эми көргөнсүп кызыңды жаныңа албай чыгар, торпоктор эки жакка кетип кала электе, каяктан дагы ушу сага жолуктум экен, жетимиң үчүн жаман-жакшы айтышып жадап да бүттүм! - дегенде Шайгүл ордунан бүжүрөй туруп сыртка жөнөдү. 
     - Айрандан куюп берип койсоң боло, кечке талаада куруйт. 
     - Өлбөйт! - деп күйөөсүнө булкунган Оңолкан Шайгүлдүн артынан кошо чыкты, - Жип алып ал, отун көтөрө келгенге. 
     - Алдым, - Шайгүл торпокторду көздөй жүгүрүп кетти. 
     Бул шордуу кыздын апасы үч жашында өлүп калган. Жыл айланбай эле Кемелбайдын туугандары ага Оңолканды алып берип эки уулдуу болуп калгандыктан аялына эчтеке дей албай секелек кызы үчүн аралжы боло албай өкүнүп жүргөн эле. Оңолкан Шайгүлгө келгенден мээр сала албады. Кемелбай бир бутунан сылтып басып жумушка жарачу эмес. Бир аз мал-кели, эки уй, бир жылкысы бар. Өтө бай болбосо да карды тоюп, кийими бүтүн, орто чарба жашоосуна ыраазы. Оңолкан эки уулун чалчаңдатып иш кылдырбайт. Шайгүл он экиге карап калса да кийим-кечесин оңдоп коюуну ойлободу, ал турсун тамакты жарытып бербейт. Коңшусунун баласы бар, ал Шайгүл менен кичинесинен бирге ойноп, ыйласа сооротуп, үйүнөн нан, кээде сүт алып чыгып берчү. Бүгүн дагы Шайгүл торпок артынан жөнөгөндө ал койнуна нан катып алып артынан жүгүрдү. 
     - Шайгүл токто! - дегенде кылчая берип:
     - Келе бер, - деди да торпокторун кайрып сексеңдей жүгүрүп баратканда Амалбек ага жете келди. 
     - Шайгүл, сен окуйсуңбу быйыл?
     - Апам макул болсо. 
     - Эмнеге, сен сабакты жакшы окуйсуң, сабактан калтыра бергени жаман, атаң болушпайбы?
     - Болушат, апам тилин албайт да… 
     - Аа-а, нан жейсиңби?
     - Кардым ток. 
     - Анан жейбиз ээ?
     - Ооба, - деп отко кызыга жерден башын албай оттоп жаткан торпокторду жайына коюп отун термекке киришти. 
     - Отун тересиңби?
     - Ооба, отун тере барбасам апам урушат. 
     - Кел, экөөлөп теребиз, отуруп эс алып албайлыбы? - деди Амалбек ага, токтоло калып ташка көчүк басты. Шайгүл экөө көпкө үнсүз отуруп, бири-бирин кыя карап коюшат, Амалбек балалык кыялында Шайгүлдү абдан аяйт, аны Оңолкандын урганын далай ирээт көргөн, ошондуктан анын көңүлүн көтөргүсү келди. 
     - А сен үйүңдө жумуш жасабайсыңбы? - деди бир топтон кийин Шайгүл ага карай. 
     - Жок, мен жасачу жумуш деле жок го, уйларды жайлоого эрте эле берип ийишет, а отун болсо көп, силерде деле көң бар го, эмнеге сени отун тер дей берет, мен Оңолкан эжени аябай жаман көрөм. 
     - Ал жакшы эле, отун баары бир керек, сүт бышырат, анан суу ысытып кир жууйбуз, - деп Амалбек карап тургандай көйнөгүнүн жыртыгынан чыгып турган тизесин жаап койду. 
     - Мен сага көйнөк алып келип берейинби? - Амалбек аңдоостон сурап калды. 
     - Эмнеге?
     - Эжем сага берем деген… 
     - Апам урушат да. 
     - Аа-а, - деп унчукпай калды Амалбек. 
     - Сага жакшы, мен дагы апам өлбөгөндө же таенем өлбөгөндө минтип кор болмок эмесмин, - Шайгүл улутунуп алды. 
     - Капаланба Шайгүл, сен чоңойгондо аябай сулуу кыз болосуң, анан бактылуу күнгө жетип баарын унутасың. 
     - Унута албас чыгаармын… - Жер карап көзүнө жаш тегеренди, - Бул күндөрдү эч унуталбайм. 
     - Кел, нан жеп алчы, - Амалбек койнунан чачыкка оролгон бир бүтүн нанды алып чыгып сындырып сунду, - Ме жесең. 
     - Ошончо көп алып алдыңбы?
     - Эмне экен, апам дандырга жабат, бул эчтеке эмес, сен экөөбүз мектепке бирге барабыз, ошондо да алпарып берип турам ээ? - Амалбек ага мулуңдай карады. 
     - Мектепке барганга кийимим жок, аз эле калды го, баралбайм го? - Шайгүл нандан тиштеп жер карап калды. 
     - Атаңчы, ал дагы окутпай коебу?
     - Атам инвалид, пенсиясын апам алып коет, мага кийим-кече алгысы келбейт. 
     - Кийим болсо эле окуйсуңбу?
     - Китеп, дептер дагы керек… 
     - Дептерди мен берем, китепти мектептен деле берет. 
     - Көрөбүз го. - Шайгүл ордунан тура калды. - Отун теришим керек, эми эле кеч болуп кетет. Отунду аз терсем дагы урушат, - деди да Амалбекке карады, - Сени апаңдар урушпайбы, бара берчи. 
     - Алар урушпайт, - деп Амалбек Шайгүл менен кошо куурай тере баштады. 
     Замандын гүлдөп турган учурунда тоолуу райондордун колхоз-совхоздорунда жетип-жетпей жашаган үйбүлөлөр деле болгон. Дал ошол гүлдөгөн союз учурунда Шайгүл Токтогул районунун Кара-Суу совхозунун көл жээктей жашаган айылдарынын биринде өсүп жатты. Кемелбай өтө жоош да, инвалид да эле, карыган апасы өтүп кетип, эки иниси, бир агасы бар, алардын өз чарбасы бар: "Атадан алтоо болсоң да, ар жалгыздык башта бар" дегендей, ар кимиси өз киндигин өзү кесмей. 
     Кечинде чоң таңгак куурай отунду көтөрүп, төрт торпокту айдап үйгө карай жөнөгөн. Элдин баары эле мал-салын койчу-уйчуларга кошуп ийчү, Кемелбайлар ошол жылы эки жылкы, торпогу менен эки уюн алып калышкан. Торпоктор ар жак, бер жакка качканда отунун жерге кое коюп улам тосуп кайра жонуна таңгакты көтөрүп, Амалбек экөө каш карайганда гана бөлүнүштү. 
     - Селбиреген өлүк, өлүп калган экен десе, тирүү белең, эртерээк эле келбейт белең, саан уйлар эбак келген, - деп алкына каршы алды Оңолкан. Жонундагы отунду жерге коюп үндөбөй торпокторду байлоого жүгүрдү, - Бир торпокту жөн гой, азыр саайм. 
     - Макул, - деди да тай торпокторду көнгөн адатынча короого камап, бир торпокту казыкка байлап, бирин энесине кое берди. 
     - Ачка болдуңбу, кызым? - деди ошол кезде таягын таяна жанына келген Кемелбай. 
     - Жок, ачка болгон жокмун. 
     - Садага болоюн, эптеп чоңоюп алсаң болду, жаның аман болсун, - деп чака көтөрүп келе жаткан аялын көрүп унчукпай калды. 
     - Тарт торпокту, ээмп койду? - деди жете келген Оңолкан. 
     Шайгүл эрбеңдей торпокту тартып казыкка байлай бергенде жулунган торпок бутун басып кетти. 
     - Аа-ай! - деп отура калды. 
     - Эмне болду, Шайы? - Кемелбай арытан үн салды. 
     - Эчтеке, - Шайгүл жаны көзүнө көрүнө бутун кармап отуруп атасына жай унчукту. 
     - Өлүп кеткенсип кыйкырасың да, атакеңдин жүрөгү түшө жаздады, - деп өзүнчө кагынып алды Оңолкан. 
     - Торпок бутумду басып албадыбы апа, - Ыйлап ийди Шайгүл. 
     - Өлбөйсүң. 
     - Ошого асылганды койбодуң, - деп Кемелбай көөнү тынбай кайра бери басып келди, - Үйгө кире берчи кызым, торпокторду мен эле байлап коем. 
     - Өзүм эле байлайм ата, сиз байлай албайсыз. 
     - Деги сенин азабың өттү да, өлүксүзүң же энеси менен кошо өлбөй чекеме чыккан чыйкан болду. 
     - Кой Оңолкан, мунун да көрөөр күнү бар, анчалык эле заар болбосоңчу, бала да бул деле. 
     - Бала болбосо башын жутсун, ушу болбосо тынч жашамакпыз, күндө ушунун айынан уруш-талаш болуп тажап да кеттим, - деп Оңолкан эки уйду саап үйдү көздөй сүйлөнө басып кетти. 
     - Катуу басып кеттиби, кызым?
     - Жок, анча деле эмес, - Шайгүл торпоктордун моюнчасын түрүп, короого жетелеп киргизип коюп анан атасына кайрылды, - Ата, мен окууга барамбы быйыл?
     - Барасың кызым, өзүм сага кийим-кече алып берем, канча калды окууңа?
     - Бир ай. 
     - Шашпа кызым, окууга барасың. 
     - Чынбы, апам "окууга эмне бар" деп жатат го?
     - Айта берет, Адыл менен Мадылга кийим алганда сага дагы алып беребиз, азыр илгерки заман эмес, сени окутам кызым, кам санаба, - деп кызынын чачынан сылап койду, - Капаланба ээ, мен сөзсүз окутам. 
     - Макул ата, - Көңүлү көтөрүлө түшкөн Шайгүл күндүзгү Амалбек экөөнүн сүйлөшкөндөрүн көз алдына келтирип алды: "Мен дагы окуйм, бешинчи класска көчүрдү бекен" деп ойлуу атасынын артынан үйгө кирмек болуп жуунуп алмак болгондо Оңолкан чыга калды:
     - Казанга суу куюп от жага сал, жылыса кир жууп кой, эртең колуң бошобой калат. 
     - Бирдеме ичип алса боло, күнү кечке үйдөсүң, кирди өзүң деле жууйсуң, - деди Кемелбай кайра чыгып. 
     - Сен тамагыңды иче берчи, биягын мага кой. 
     - Оңолкан, балдарды төрөп койдум деп милдет кылбай жүр, кызымды ошол эки баладан кем көрбөйм, үстүндөгү кийимин карачы, эл журт деле кеп кылып жаткандыр… 
     - Ой-ой-оо-ой, милдет кылбаса билгениңди кыл, кааласам балдарымды алып кетип калам. Жүдөп-какап кызың экөөң биттегенде жалдырап барасың, - деп булкунуп алды Оңолкан. 
     - Эк барсаң бара берчи, катыны жок жүрсөм болмок экен, кызымды жалдыраткыча, - деди Кемелбай дагы кайраттана, - Балдар сен турганда кор болбойт, аман-эсен чоңойсо таап келет! - деп ичкери кирип кетти. 
     Бул кезде эмне кылаарын билбей аларды карап туруп калган Шайгүл делдейе:
     - Ата, мен үчүн урушпагылачы, мен баарын аткарам, кирди да жууйм, торпок кайтарам, андан эчтеке болбойм, - деп ыйлап ийди. 
     - Ишиңди кылчы! - деп Оңолкан силкинип үйгө кирип кетти. Ошол кезде короонун оозунан Амалбек үн катты:
     - Шайгүл. 
     - Эмне?
     - Бери келсең, - дегенде Шайгүл жүгүрүп жетти. 
     - Апам көрсө урушат, эмнеге келдиң?
     - Тамак алып келдим, кел жеп алчы. 
     - Кандай тамак?
     - Эт бар, апама айтып куйдуруп келдим, - деди эле Шайгүлдүн карды ачып турганга эттүү тамактын жыты мурдун жара кесени алып кашык менен ичип кирди:
     - Апам көрүп калса жаман болот, - деп алды да шашыла ичип жатты, Амалбек аны карап турду, негедир аны үйүндө жатып да ойлой берет, шашыла ичип, - Мен сага ыраазымын, - деди да идишти берип жүгүрүп кетти. Арыдан бери кирди жууп, Оңолкан берген кийим-кечелерди бүткүчө кеч болуп кетти, Кемелбай жанында отуруп карап ойлуу:
     - Каргадай болгон садагам, мени кечир, калкалай албадым, эптеп бой жетип алчы, - деди, күңгүрөнүп сүйлөп эки сөзүнүн бири: "Каралдым" деп жатты. Түн бир оокумга чейин жууп жайып анан кирип жатып алмак болгондо Кемелбай, - Шайы, тамак ысытып ичип алчы, - деди. 
     - Ата менин кардым ток. 
     - Кантип, эртең мененки жарма менен жүрөсүң го?
     - Жо-ок ата, кам санабаңыз, кардым ток, - деди да ордуна жатып калды. Кызына боору ооруган Кемелбай кыңырылып кыңкайды. Ал убакта Оңолкан коңурук тартып уктап жатканЯ. 
     Мындай күндөрдүн далайы өттү, аялын далай жолу кетирмек болсо да кете койбоду. Ичтен тынып Шайгүлдүн ал акыбалынан зээни кейисе да колунан эчтеке келбесин сезгенде каңырыгы түтөп тим болот. Эртеси дагы Оңолкан күндөгүсүндөй эле алкынып келди да:
     - Тур ой кыз, уйду саа, мен ооруп турам, - деди. 
     - Азыр апа, - деп уйкусурай туруп келе жатканда Кемелбай аялына карады:
     - Үстү башын оңдоп койсоң боло, мындан башка кийими жокпу?
     - Кайра эле кирдетет да, өзү таза жүргөндү билбесе… 
     - Бир айдан бери которуна элек, окуу жакындап да калды, чачы биттеп кетпесин. 
     - Окуганда кайда бармак эле, балдарыңды окутуп алчы, кыз баланын окуганы кимге пайда?
     - Окуйт, мен кийимин даярдап берем, эртең мал сатам да үчөөнө тең кийим-кече, окуусуна керектүүсүн алып келейин, - дегенде Оңолкан жиндене кетти:
     - Ушул окуганда эле заман оңолуп кетмек беле, келжиреп чоңоюп алып дагы бир өзүнө окшогон бирөөгө тийип кетет да, сени карап коймок беле?
     - Өзү менен өзү болгуча курутуп бүтмөк болдуң го, чырымалында жүрөк суусун алып. Элдин бетин карай албай калдым, "кызыңды кор кылып койдуң, эмнеге аялыңа айтпайсың?" деп жатышат. 
     - Ошо эл келип сенин ашыңды жасап берет бекен, бирдемени айтып койсо ишенип алат экен, алардын биз менен кандай иши бар экен? - деп алкынып өздөрүн карап турган Шайгүлдү алая карады, - Эмне турасың, сеттер!
     - Бакырба, уйду өзүң саа!
     - Сен баатыр боло баштадың, мени кетирип ала турган аялды даярдап алгансың го, мейли анда, өз билгениңди кыл, сага жабышпай мен дагы өз билгенимди кылам, эки баланын энчисин бөлүп алып кетем!
     - Эмне кылсаң ошол кыл, катыны жок эле жашайм, - деп Кемелбай колун шилтей сыртка чыгып кетти. 
     Шайгүл тырмалаңдап торпок жетелеп келип энесине салып ийитти да кайра тартып алды, кечээки торпок басып кеткен буту сыйрылып көгөрүп оорутуп жаткандыктан аярлап эптеп байлады да уйду саап кирди. Мурун саап көрбөгөндүктөн акырын окчундай отуруп эмчегине колун сунуп чоочулай саап кирди. Бутун серпе чоочуркай эки жагын карап алды да айбан болсо да бала экенин билгендей маңыроо кепшеп туруп берди. Уйду саап, торпокторун байлап уйларды айдап келип кайрадан торпок кайтарганга жөнөмөк болуп үйгө кирсе Оңолкан эки инисин кийинтип, жүктөрүн таңып жатыптыр. 
     - Апа, кайда кетесиңер, мен үчүн урушпагылачы, - Шайгүл аны ыйламсырай карады, - Адыл менен Мадылды менден бөлбөңүз, атамды кечир, апа?
     - Ийи акылдуусуң го, балдарды сага бир тууган болот деп турасыңбы? Билип кой, булар менин балдарым, сендей сетерди балдарымдын жанына жолоткум келбейт, жугуштуу оорудай болбой ары турчу!
     - Апа-а, апакебай мен силердин күңүңөр болоюн, кетпегилечи эч жакка! - деп Шайгүл Оңолканга жармаша түшкөндө аны түртүп жиберди:
     - Ары турчу өлүк, сен болбосоң уруш-талашы жок жашамакпыз. Же жоголуп кетпей же өлүп тынбай азабың өттү. 
     - Оңолкан! - Кемелбай кыйкырып ийди. 
     - Ийи, эмне болуп кетти, кызың өлүп калдыбы? - деди Оңолкан ага көзүн алайта карап жини келгендиктен өңү кумсара. 
     - Анын өлүмүн тилегенче өзүңдү сакта да балдарды таштап туруп өзүң кет, биз өзүбүз оокат кылабыз. 
     - Ыя, мен сага балдарды таштайт бекенмин, менин баркым жок дагы, тууган балам керекпи?
     - Ооба, бала меники, сотко барсаң да бала меники, жашасаң үчөөнү бирдей кара, болбосо өзүң кет! - деп Кемелбай кайраттана айтканда Адыл атасынын жанына барып артына жашынды:
     - Мен эч жакка кетпейм, атамды жакшы көрөм. 
     - Мен дагы кетпейм, калам атам менен, - деп Мадыл да Кемелбайга жармашты. 
     - Силерди бул жерге өлүп таштабасам тирүүмдө таштабайм, баскыла кеттик, - деп эки уулун колунан тартканда, экөө тең ыйлап артка тартынганда Шайгүл Оңолканга жармашты:
     - Апа-апакебай, мени Адыл менен Мадылдай көрүңүз, айланайын апа, мен сени өз энемдей эле көрөм апаке, бир туугандарымдан бөлө көрбө!
     - Мага жакындаба, көзүмө көрүнбө деп жатам жетим, сенин энеңди мен өлтүргөн эмесмин! - деп Оңолкан аны дагы түртүп ийди эле жыгылып түшүп жамбашы ооруй түштү, көзүнөн жашы төгүлө сүйрөлө ордунан турду да, сыртка чыгып торпокторду короодон айдап чыгып талааны көздөй илкип кетип баратканда, Амалбек өз короосунун оозунда аны карап турган, дароо үйүнө жүгүрүп кирип:
     - Апа, Шайы ыйлап кетип жатат, аны апасы урган окшойт, ал ачка, нан-айран берчи апа, карды ачып калат. 
     - Боорукерлигиң ченде жок каралдым, ал шордууну Оңолкан кор кылды го, үстүндөгү кийимин которуп да койбойт, убал-сообун ойлобогон катын тура, - деп апасы Маржан кейий банкага айран куюп, бир нан менен баштыкка салды да уулуна берди, - Колуна берип тез кел. 
     - Ооба, берип келем, - деген Амалбек кудуңдай жөнөгөн уулун карап туруп калды эне. 
     Бир кезде уулу дал ушул жетим кыздын айынан отузга чыкканча бойдок жүрүп азап тартып үйдөн безээрин ойлогон жок, тек гана уулунун боорукерлигине ичи жылып анын ою менен айтканындай болот. Үч кыз эки уулу бар, Амалбек кичүүсү. 
     Амалбек жүгүрүп Шайгүлгө жетти:
     - Шайгүл, - Өзүн карабай кетип жаткан Шайгүлдү колунан тартып токтотту, - Шайгүл. 
     - Амалбек… 
     - Эмне сен ыйлап жатасыңбы, апаң дагы урдубу? - Шайгүлдүн ыйлап жатканын көрүп селдейе түштү. 
     - Жок, урган жок, апам мен үчүн атамдан кетем деп жатат. 
     - Ошого ыйладыңбы?
     - Ооба. 
     - Кетсе кете берсин, сени ал жаман көрөт да?
     - Инилеримчи, аларды алып кетем дейт. 
     - Кайра келишет, - деди Амалбек кызга боору ооруй, - Адылдар кошо кетебиз деп жатабы?
     - Жок, алар барбайм дешти, баары бир апамдын кеткенин каалабайм, апамдын ордунда апам эмеспи… - Буркурап ийди. 
     - Койчу Шайгүл, ыйлабачы эми, мен сага айран менен нан алып келдим карасаң, мен торпокторду карап турам, сен отуруп ичип ал, - деди да колундагы баштыкты ага карматып өзү төрт торпокту көздөй жүгүрдү. 
     Шайгүл көз жашын аарчып таш үстүнө отуруп алып айран менен нанды жеп Амалбекти карап отуруп бырс этип күлүп алды. Анын балалык сезиминен эмелеги кайгысы кайда учуп кеткени белгисиз көңүлү көтөрүлө түштү. Жерден баш албай оттоп жаткан торпокторду имерип коюп Амалбек анын жанына келди. Экөө тең ошол кезде тагдырлары чаташып, акыры кайра бир жолугушаарын сезишпеди… 
     - Ырахмат, - деп жылмая карады Шайгүл ага. 
     - Эчтеке эмес, сен рахмат айтканың болбойт, сен менин карындашымдайсың, - Амалбек аны ойлуу карады, - Шайгүл. 
     - Ийи. 
     - Мен сени аябай жакшы көрөм. 
     - Мен дагы, биринчи атамды, анан сени. 
     - Чын эле мени дагы жакшы көрөсүңбү? - Амалбек ага жадырай карады, - Кел анда, экөөбүз дос болобуз. 
     - Доспуз. 
     - Доспуз, - деп экөө кол алышты. 
     - Маржан эже сени урушпайбы?
     - Эмнеге?
     - Мага тамак ташыганың үчүн. 
     - Жо-ок, ал сага боору ооруп Оңолкан эжени жаман көрөт, апам сенин апаңды көп мактайт, жакшы аял болчу дейт. 
     - Чын элеби, апамды жакшы билет бекен?
     - Ананчы, жакшы аялдын кызы жакшы болот деген. 
     - Апам, - Шайгүл кайрадан ыйлап кирди, - Апам тирүү болгондо мындай болмок эмесмин… 
     - Ыйлабачы Шайгүл, сен экөөбүз чоңойгондо үйлөнүп алабыз, мен сени ошондо эч качан ыйлатпайм, көрөсүң го… 
     - Амалбек, сен эмне деп жатасың? - Шайгүл аны жаштуу көздөрү менен карады, - Үйлөнөбүз дейсиңби?
     - Ооба, биз бири-бирибизди жакшы көрөбүз да? - деди Амалбек корсое, ал өзүн акылдуу бойго жеткен жигиттей сезип Шайгүлгө көрүнгүсү келди. 
     - Биз жашпыз, мен сенден мындай сөздү күткөн эмесмин, сени мен досум деп кабыл аламын. 
     - Мейли, дос экенибиз чын. 
     - Мындан ары мага тамак ташыганды кой... 
     - Сен ачка болуп каласың да?
     - Мейли, иши кылса атам менен апам бирге жашаса эле болду, инилерим жанымда. 
     - Оой, торпоктор кетип калыптыр, - Амалбек тура жөнөдү, анын артынан Шайгүл жүгүрүп экөө тең эки жакка жүгүрүп таппай калды. Көпкө отуруп калышканын ошондо билип, суу жээк жакка барып ар жерден оттоп жүргөн торпокторду таап, анан арчалардын куураган бутактарынан отун чогултуп кирди Шайгүл. Ал муну өзү эле билип жасап жатты. Оңолкан апасына жагып, колунан келгенин жасагысы, атасынын кайгырган жүзүн көргүсү келбеди. Өзүнүн азабын эмес атасынын бактысын ойлоп турду. Бала болсо дагы жүрөгүнөн жанындай көргөн атасынын капаланышына жол бергиси келбей турду. Аны менен бирге отун терип жүргөн Амалбекти карап:
     - Сен үйүңө бара бер, - деди. 
     - Жок, мен сага жардамдаша коеюн. 
     - Өзүм эле… 
     - Жок, жалгыз айылдан алыс болгондон коркосуң. 
     - Коркпойм, мен атамдын капаланышынан корком, мени көрүп атам дайыма капаланат, кейий берет, ооруп калса кантем деп ошондон корком. 
     - Коркпо Шайгүл. 
     - Кудайымдан суранаарым атамды аман койсо экен. 
     - Капаланба Шайгүл, биз чоңойсок ата-энебизди кубантып, алар каалагандай адам болобуз. 
     - Сен чоңойгондо кандай окууга тапшырганды каалайсың?
     - Менби?
     - Ооба. 
     - Ойлоно элекмин, бирок мен учкуч болгум келет, Тынарбек акем быйыл окууга кетти, мен али мектепти бүтө элекмин, эми ойлоном да, а сен ким болгуң келет?
     - Мен кайдан, мектепке барганга мүмкүн болбой калды, анан ким болууну кантип ойлоном. 
     - Сен жакшы окуйсуң, былтыр бир ай барбай калдың, эми ордуңда калтырып койбосо болду… 
     - Көрөм да. 
     - Быйыл окуйсуңбу?
     - Билбейм, ошол үчүн атамдар урушуп жатышат. 
     - Көрөбүз да ээ. - Амалбек чогулткан отундарын таңып коюп, кепшеп жаткан торпокторду карап. - Биз айылга жеткенче күн батат, кеттик анда. 
     - Кеттик, - Шайгүл жылмайып койду. Экөө торпокторду айдап айылга жеткенче Амалбек отунду көтөрүп алды. 
     - Аябай оор болуп калыптыр, кантип үйүңө жетесиң?
     - Жетем. 
     - Кел мен биротоло жеткиришейин. 
     - Жок, атаңдар көрсө урушат. 
     - Алар урушпайт. 
     - А апам көрсө кандай уруш чыгаарын билбейсиң, - Кыз муңая карады, - Ага бир себеп табылса эле урушуп кирет. 
     - Мейли үйүңөрдүн жанына чейин… 
     - Өзүң бил, - Секире баскан Шайгүл торпокторунун артында, ал канчалык эскилиги жеткен, көрүнгөн жери айрык көйнөк кийип жүрсө да сүйкүмдүү эле. Көздөрү бүтүйүп, мурду кырдач, оозу бөйтөгөй, эндик сыйпап алгансып эриндери кыпкызыл. Амалбек аны карап алып, өзүнчө жүрөгү дүкүлдөп кетти: "Мен сени эч кимге бербейм, сени сүйөм, Шайгүл" деп аны күлмүңдөп карап коюп, улам тынып кайра жонуна отунду арта сала үйгө жакындаганда Шайгүл короого торпокторун айдап кирип кайра жүгүрүп келип, - Рахмат, - деди да жонуна сүйөй кондурган таңгакты коюп ийиле калып эптеп короого кирип эле таштап ийди. Анан торпокторун байлап жатканда Адыл чыга калды:
     - Атамдар үйдөбү? - деди инисин көргөн Шайгүл. 
     - Апам жок. 
     - Кайда кетти?
     - Мадылды алып кетип калды. 
     - Атамчы?
     - Үйдө. 
     - Аа-а, - деди да кайра уйларын карап короодон чыкты, кеч кирип баратса дагы уйлары келе элек эле. Жолду карап көрүнбөгөнүнөн үйгө кирди, - Апам кетип калдыбы ата?
     - Кетти, - деди Кемелбай үңкүйгөнүнөн жазбай. 
     - Эмнеге аны уруштуңуз анан?
     - Ошонусу жакшы болду кызым, сени кордогону менин зээнимди кейитип ийди… 
     - Өз апам деле урушмак ата, апамды кайра алып кел. 
     - Кой кызым, өзүбүз оокат кылабыз, сен эми чоңойдуң, сенин ыйлап турганыңды көргүм келбейт, үйлөнүп бекер кылыптырмын, - деп унчукпай калды. 
     Адыл эч нерседен капарсыз телевизор көрүп отурат, ал үчүнчү класста окуйт, Мадыл биринчи класста окумак быйыл. 
     - Ата, уйлар кечикти, карап келейинби?
     - Тим кой, караңгыда кайдан тапмак элең?
     - Келип калаар, мен тамак жасайынбы?
     - Ооба кызым, бирдеме жаса, адегенде үстүңдү оңдоп алчы, кийимиңди которунуп, чачыңды жуучу кызым. 
     - Макул, - Шайгүл ичкери кирип ирдүү кийим деле таппады, эски болсо да жуулган көйнөгүн кийип чачын тарап байлап алды да тамак жасаганга киришти. Ал этти туурап, картошка аарчыды да пияз туурап, бирок кайсынысын биринчи салаарын билбей көпкө турду… 
     Андан кийин үчөө отуруп тамактанмак болуп дасторконго келгенде Шайгүл атасына куюп берип:
     - Ата, тамак жасаганды билбейт экенмин, көрчү кандай болду экен, - деди жалдырай карап. 
     - Үйрөнөсүң кызым, али жашсың да, - Кашык менен даамдап көрүп, - оо, кызымдын тамагы абдан даамдуу болуптур го, дагы жасаганды билбейм деп коет, - деп күлмүңдөй карады. 
     - Ыраспы ата? - Шайгүл кубана карап өзү да ичип кирди. 
     - Чын эле даамдуу экен, - Адыл да мактап ичип жатты. 
     - Чоңоет деген ушул кызым, сен бизди багасың, - деди ойлуу Кемелбай тамак ичип отуруп. 
     Бир аздан кийин мөөрөп уйдун үнү угулганда Шайгүл жүгүрүп чыгып киргизип байлап саады да сүттү бышырып, эртең мененкисин уютуп коюп жатып калышты. Ошол күнү ал өзүн бактылуу сезди, каалагандай эркин отуруп тамактанып тое көңүлү көтөрүлдү, бирок дилинде бир нерсе жетпегендей кыжаалат болуп жатты, канчалык өзүнө заар тилин агытса да апа деп калган бул аял ага жакынындай сезилип аяп кетти, инисин ойлоду. Ар кайсыны ойлоп жатып уктап кетти. Жашоо ойдогудай болуп Шайгүлдүн көңүлү сергилең, күндө көнгөн жумушу менен алек, өз боюн таза кармап, жуунуп таза жүрө баштады. Амалбек анын жанында, мурдакыдай тамак көтөрүп келбейт, бир аз керектүү отунун алып, экөө кечке кубалашып ойноп кечинде бирге келет. Балалык сезимдин улуу күчү Амалбекте таза эле. Ал Шайгүлдү эч кимге теңегиси келбейт, негедир анын жанында болгусу келет. 
     Арадан билинбей бир ай өтүп кетти, окууга эки-үч күн эле калган, Кемелбай торпогунун бирин сатып балдарына кийим-кече, окуу куралдарын алып келгенде Шайгүлдүн кубанганын айтпа, чачына барпырайта лента тагынып, форманы кийип, фартугун тагынып алып күзгүгө улам көрүнүп, ары-бери басып жатып анан кайра чечип өз ишине киришти. Ошол күнү анын үйүнө Кемелбайдын карындашы Шекергүл келди. Ал Оңолкандын кетип калганын билгенде кейип-кепчип отурду:
     - Мен жеңемди алып келейин, сизге оор болот, эгер Шайыны ошончолук оор көрсө мен өзүм алып кетем. 
     - Шайыны өз колумдан чыгарбайм, келбесе тим кой, Мадылга кийим алдым, өзүм жеткирип берем, - деди Кемелбай каршы боло. 
     - Ушинтип жашай бересиңерби?
     - Кызым бизди кор кылбайт, баарын өзү жасап калды, өзүн-өзү карап тың, карындашым. Башында үйлөнүп бекер кылыптырмын, кызыма кордукту көп көрсөттү, балдарым үчүн үндөбөй эсине келээр десем болбоду… 
     - Ошентсе да аял болбосо болбойт аке, Шайы окууга кеткенде мал-салды карай албай каласыз да?
     - Ал Шайынын мектепке баруусуна каршы болуп жатпайбы, оюнда окутпай эле ушуну жумшап коюп өзү жата бергиси бар, ал болгон күндө дагы иш кылбайт, баарын тырмалаңдап ушу жасайт, боорум ооругандан кетсең кет дедим. 
     - Анан Мадыл аякта өсөбү?
     - Өзүм карап турам. 
     - Мейли өзүңүз билиңиз, - деп Шекергүл Шайгүлдүн жасаган тамагын көрүп ыраазы болду, үйдү жаштыгына карабай таза кармап, чоң кишидей бир үйдүн түйшүгүн көтөрүп, кир жууп, малды жайлаштырып жүргөнү чынында жүрөгүн оорутту. Булардын баарын Кемелбай жасай алмак эмес, эки таяк менен баскандыктан жардамы болмок эмес. Ушуларды ойлоп кыңырылып кайра эки күндөн кийин шаарга кетти. Ушул окуу жылында Шайгүл мектепке жаркылдап кийинип келди, ал бешинчи класска отурганына сүйүнүп жатты. Аны класс жетекчиси чакырып алып:
     - Сенин жакшы окуганыңды эске алып ордуңда калтырбадык, быйыл сабактан калчу болсоң ордуңда каласың, - деди. 
     - Калбайм эжеке. 
     - Анда бар, окуй бер. 
     - Рахмат эже… - деди дагы класска кирди, классташтары аны карап шыбырашып калды, ал унчукпай ордуна отуруп кулагы аларда:
     - Шайгүл быйыл форманы жаңы кийген го?
     - Ооба, анын өгөй апасы кетип калыптыр да. 
     - Ошондой, кийимге жетип калганы… 
     - Койчу байкушту, өгөй апага чыдады да, андан көрө ага жардам бериш керек, өзү жаман кыз эмес. 
     - Сабакты жакшы окуганга көтөрүлгөнү жакпайт. 
     - Ал эч качан көтөрүлбөйт деле, - дешип өздөрүнчө шыбырашып жатканда класска мугалим кирди. 
     - Саламатсыңарбы балдар?!
     - Саламатсызбы агай? - дешип окуучулар бир ооздон тура калышты:
     - Отургула, кандай каникулуңар көңүлдүү эле өттүбү?
     - Жакшы агай. 
     - Бир гана Шайгүлдөн башкабыздыкы жакшы өттү, - деди Белек деген бала. 
     - Шайгүл торпок кайтарып бизден да көңүлдүү өткөргөн болуш керек, жылда бизге уюн кошчу, быйыл кошпой өзү кайтарды, - деди Акмат аны карай кылтыя. 
     - Балдар, ата-энеге жардамдашкан акылдуу кыз экен Шайгүл, албетте ал сабакты жакшы окуйт эмеспи, кана анда каникулда көргөн-билгениңер жөнүндө жазгылачы, - деп журналга балдардын ысымын жазып тактап жатты. Асылкүл Шайгүл менен башынан ынак эле, ал ошол күнү келген жок, көрсө ал ооруп ооруканада жаткан экен. Баары угушуп ага бармак болушту, акча чогултмак болгондо Шайгүл.
     - Мен кийин өзүм барам, - деди. 
     - Эмнеге, сен анын жакын курбусу эмессиңби?
     - Азыр акча жок, атамды кыйнагым келбейт. 
     - Өзүң бил, - деди Кайыргүл ага. 
     - Келгиле балдар, Шайгүлдү түшүнөбүз, андан көрөкчө ар бирибиз ага кошуп туралы, чогуу барганыбыз жакшы, - деди Седеп деген кыз. 
     - Макул, туура айтасың. 
     - Ошенткенибиз туура, - дешип ага жан тартып Шайгүл үчүн дагы акча кошушмак болуп тарашты. Амалбек "Б" класста окучу, ал сабактан тараганда аны күтүп туруп экөө бирге үйдү көздөй келе жатты:
     - Шайгүл, окуу кандай башталды?
     - Жакшы, өзүң кандай?
     - Жакшы эле, сенин өз ордуңда калышыңды куттуктайм!
     - Рахмат, силерге дагы жаңы агайлар кирдиби?
     - Ооба, биз эми чоң класс болобуз да. 
     - Бүгүн булакка барасыңбы?
     - Жок, торпокторду карашым керек. 
     - Анда мен сени менен барам. 
     - Эмнеге?
     - Мен сүрөт тарткамын, сага көрсөтүшүм керек. 
     - Кандай сүрөт?
     - Анан көрөсүң, эрте чыгасыңбы?
     - Ооба, кийимимди которуп алып эле чыгам. 
     - Анда күтөм, - деди да короосуна кирип кетти. Шайгүл үйгө кирип келип эле таңгалып туруп калды, төрдө Оңолкан отурган эле. 
     - Ийи, мени көргөндө желмогузду көргөндөй эле болдуң окшойт, - деди Оңолкан абалкысындай эле кекете сүйлөп. 
     - Эми кер какшыгы жок эле сүйлөсөң боло, бала неменин назарын сындырбай, - деп Кемелбай аны жактыра бербей карады. 
     - Апа, мен андай ойлогон жокмун… 
     - Анан эмнеге кел дебейсиң? - Мурдун чүйрө карады. 
     - Келгиле, Мадыл дагы келдиби? 
     - Мадылды эмне кылат экенсиң, ал эми келбейт, мен аны шаарга өзүм менен алып кетип жатам, - деп кыйгачтай сүйлөдү Оңолкан, - Андан көрө баланын энчисин бер!
     - Эмне деп жатасың? Балдарды бөлбө, кетсең өзүң кете бер шаарга. Мадылды өзүм багам. 
     - Кете бер деп, кызың экөөң жыргап калгансыңар го, мен жок кудай берип, кел жашайлы дегендин ордуна кете бер дегениңе жол болсун, же эмне өмүр бою кызың менен жашамак белең? - деп кекеткенде Кемелбайдын ачуусу келе түштү:
     - Өз ырыскыңды өзүң тепкен аял экенсиң, кенедей кызга эрегишип "кетем" деген өзүң, сага бирөө бирдеме деди беле? 
     - Кызыңа болушуп кет дебей эмне кылдың эле?
     - Бала төрөгөн аял баланын кадырын билсе болот да, сен ушул бармактай кызга айыгышкан жоодой асылып туруп алдың. Сени эне дейт Оңолкан, эми да кеч эмес, эки бала турат, үйдүн ээси бол, үчөөнө бирдей болбосо да энелик мээримиңдин үчтөн бирин Шайыга төк, өз үй өлөң төшөгүңдө жашай бер… 
     - Болуптур, - деди Оңолкан зорго тургандай, анткени ал өз төркүнүндө ээн-эркин боло албай, келиндеринен тажап атайы Кемелбай барбай койгондон улам өзү келген эле, - Бала эмеспи, кээде тилдеп урушканымды көңүлүңө алба, өз энеси деле уруп-согот тура, балдарды айрыгым келбейт, - деди да унчукпай калды. Ошондон баштап кайрадан Шайгүлдүн кабагына кар жаады. Сабактан бир аз эле кечиксе кулагынын кужурун алып кирет. Сабагын даярдамак болсо, отургузбай какшанып жанын койбойт, кайра жүдөй баштады. Кээде чачын эптеп тарап алып, сабакка жөнөйт, кийимдерин жуумак болсо эки инисинин, өзү менен атасынын кийимин алып чыгып кошуп коет. "Жуубайм" деп айта албай кечке жууп, сабагын түндө даярдамак болсо да урушат. 
     - Оңолкан, сабагын даярдап алсын, эртең мугалими урушпайбы, болоор болбосту өзүң эле жасасаң боло? - деди аны сабак даярдап жатканда жарыкты өчүрүп койгондо Кемелбай. 
     - Түнү менен өчүрбөсө акчасын ким төлөйт, сен анын кийимине табасыңбы же светкеби? Балдар чоңоюп келе жатат, улам сата бербей ошол эки уулуңду окутканга даярдансаң боло, кыз бала эмне окубаса деле эрге тийип жашап кетсе болот. 
     - Эрге тийет деп теңтуштарынан артта калмак беле?
     - Андай бооруң ооруса байлыкты башынан жыйып койбойт белең, биртике малыңды ушуну кийинтем, окутам деп сата берип акырына чыга турган болдуң, - деп алкынып ордуна жата кетти. 
     - Андан көрө эки баланын сабагын карап койсоң боло, Шайыны болсо жугуштуу оорусу бардай ага жолотпойсуң, - деди Кемелбай. 
     - Күндүзү эле текшерип койгомун, алар жакшы окуп жатышат, сен алардын кандай экенин билбейсиң. 
     - Мейли уктай бер, - деп койду, анткени менен кызына жүрөгү ооруп жатты. 
     - Шайгүл, эмнеге кабагың бүркөө? - деди ага Амалбек эртеси сабакка баратканда, - Апаң келген тура ээ?
     - Ким айтты?
     - Апам кечээ күнү келгенин көрүптүр. 
     - Ооба, келген. 
     - Эми кетпейби?
     - Жок. 
     - Мадыл дагы келдиби?
     - Жок бүгүн алып келет. 
     - Сен эмнеге капасың?
     - Жөн эле… 
     - Уруштубу?
     - Жок. 
     - Ошону көргөндө жаман жиним келет, - Амалбек муштумун түйүп алды. 
     - Эмнеге? - Шайгүл эмелеги түнөргөн жүзүн жарк эттире ага карады. 
     - Ал келсе сенин көңүлүңдү чөгөрүп коет, жогу жакшы эле… 
     - Жо-ок, анын бары жакшы, үйбүлөбүз толук болот да. 
     - Баары бир, сени урушканы үчүн жек көрөм. 
     - Өз апам болгондо башка эле, мен ага таарынбайм деле. 
     - Эртең менин туулган күнүм, сен келесиңби?
     - Апам жиберсе. 
     - Мен суранып келем ээ?
     - Кимдер келет?
     - Классташтарым, силердин класстан Бообек келет. 
     - Кыздар дагы барбы?
     - Ооба да, баса сенин туулган күнүң качан, Шайгүл?
     - Мен майда төрөлгөм. 
     - Чынбы?
     - Ооба, - деп аңгыча мектепке кирип келе жатышып, экөөнү карап эки кыздын күлгөнүн көрүп унчукпай класска бөлүнүп кетишти. 
     - Шайгүл, акча чогулуп бүттү, түштөн кийин барабыз, - деди аны көрөөр замат Седеп. 
     - Мен баралбайм го?
     - Эмнеге?
     - Апам урушат. 
     - Келип калдыбы?
     - Ооба. 
     - Оой жаман болуптур, ал сени эми окууга жибербей коеор… 
     - Окуудан калбайм. 
     - Чынбы?
     - Атам айткан. 
     - Анда мейли, сенин атыңдан салам айтабыз. 
     - Ооба, келгенде өзүм айтам, - деп китеп-дептерин алып даяр болуп отуруп калды. 
     Кечинде даярдай албай калган сабагын окуп, даярдап кирди. Окуучулар ызы-чуу түшүп өздөрүнчө, Шайгүл аларга суктанып алат: "Апам тирүү болгондо мен деле ушулардай ой-санаасыз болбойт белем, эмнеге ал эрте өлүп калды экен, эми мени окуудан калтырса канттим, эжекеге калбайм деп убада берип койдум эле" деп дептерине үңүлүп отуруп ойлонуп жатты. Ошол убакта мугалим кирди, тапшырмаларды текшерип келип, Шайгүлдүн тапшырмасына беш коюп:
     - Азамат, баарыңар Мусаевадай окубайсыңарбы, быйыл жалаң беш менен бүтсөң отличникке жетесиң, Шайгүл, - деди балдарга карап. 
     - Агай, менин тапшырмам так эле го?
     - Сенде эки ката бар экен. 
     - Эмкиде мен дагы так чыгарып келем, Мусаевага жете албасам элеби? - деп Сагынбек деген бала атаандашып калды. 
     - Азаматтар, атаандашуу эң сонун, бири-бириңе атаандашып окусаңар билимиңер терең өсөт, жетишкендиктер көп болот, кызыгууңар артып баарыңар алдыңкы окуучулардан болосуңар, - деп мугалим сабагын өтүп жатты. 
     Сабак бүтөөрү менен Шайгүл бир аз отуруп бүгүнкү тапшырмасын аткарып кирди. Кирүү болгончо даярданып болуп эми чыгаарында Амалбек класстын эшигин ачты:
     - Сен эмнеге кетпей отурасың?
     - Сабакка даярдандым, сен кете элексиңби?
     - Сени күтсөм жоксуң, анан кирип көрөйүн дегем. 
     - Аа-а, - деп экөө ээрчише сыртка чыгышты. Катар басып сүйлөшүп келе жатышкан, Оңолкан короонун жанында коңшусу менен сүйлөшүп турган эле, алар ылдамдай басып кирип кетишти. 
     - Өлүгүңдү көрөйүн селпейген, дегеле эмитен эркек жандуусун кара, мындайыбызда балдар менен бирге басмак кайда? - деп ага акшыя караганда Сонун:
     - Койсоңчу Оңолкан, азыр заман башка, биздин убак таптакыр бөлөк болчу, анын үстүнө Амалбек экөө бир окуйт эмеспи, тырмактайынан ынак дегеле, экөө жетелешип алып ойносо Маржан менен Гүлүйпа кыйын сүйүнүп калаар эле, буйруса кудагый болобуз деп, - деди күлгөн болуп, - Байкуш Гүлүйпа тилегине жетпей өлүп кетпедиби?
     - Ушуну эр алаарын кудай билет? - деп Оңолкан сүйүнкүрөбөй үйүнө кирип кетти. 
     Анын бул түрүн көргөн Сонун. 
     - Бечаранын шору көп тура, өз энеси кызынын караанына жалынып турбайт беле, мунун айтканын карачы, - деп алып, ал дагы үйүн карай басты. 
     Шайгүл кийимин алмаштырып жаткан, Кемелбай жок болчу. Туугандары той өткөрмөк болуп кеңешке чакырып кеткен. 
     - Эй каракчы, кенебей эркек бала менен жолдо келе жатканың эмнең ыя, бизди жаман атты кылгың барбы? - деп Оңолкан алкынып кирип келди, - Жашабай жатып эркек жандуусуң го өлүк тиригиңди көрөйүн селпейген, - Жетип бир муштады. 
     - Эмне болду, апа?
     - Апа дегенден айлан, тиги Уйчубайдын баласы менен эмне келдиң, уялбайсыңбы ыя?
     - Апа, мектептен чыкканда чогуу чыгабыз… 
     - Мектептин балакетин ал ий, дегеле окумушчулун мунун, эртеңден баштап окууга барбайсың, мен күң болуп келдим беле? Үйдүн тиричилигинен тажап кеттим, сен чойкоюп окумуш бол, мен жанымды жанга уруп жумуш жасайын. 
     - Эмнеге апа, окуудан калба деген зам директор эже. 
     - Ошо башка балдарды окута берсин, атаң эчтекеге жарабаса, сен мага жардам бересиң да?
     - Сабактан кийин деле жардам берип жатам го?
     - Тилиңе тибиртке чыккыр десе, - Оңолкан аны чачтан алды, - Мага тил кайрый турган болуп калдыңбы ыя?
     - Апа-а!
     - Өлүп кет, сени көргөндө итиркейим келет, мындан ары үйдөн чыкпайсың! - деп чачын кое берип жонго бир коюп, эшикке чыкмак болгондо алдынан кирип келе жаткан Кемелбай ага катуу айтты:
     - Сен аны көргүң келбесе бар азыр, дагы кордой баштадыңбы, окутпай койчу сен эмес!
     - Тим эле аңдып тургансың го, кызыңдын ээнбаштыгын билбейсиң, чак түштө жашабай жатып Амалбек менен келе жатат, тууп кетсе эмне кыласың ыя? - деп Оңолкан кайра ага алкына кетти. 
     - Басса басат да бирге окуса, коңшубуз экөө бармактайынан бирге чоңоюп келе жатат, ага эмеле ичиң бышып жатат?
     - Ээнбаш кызыңды өзүң билчи, көрөсүң тууп кетпесе мага кел!
     - Оозуңа таш, жаман тилегиң өзүңөн кетпесин, - деп Кемелбай таягын жөлөй отура кетти, - Катын албай эле балаа алган экенмин го?
     - Ооба, башыңарга балаамын, ушуну билип кой, жетимиң экөөңөргө далайды көрсөтпөсөм элеби?
     - Жоголчу, - деп койду Кемелбай, андан ары ага теңелгиси келбеди, - Кызым, тигинде тамак бар, ичип ал, анан тиги Сары атаңдын келинине барчы, баланы алып турсун деп жатат. 
     - Макул, - деп кийимин которунуп жашын сүртүп мештин үстүндөгү кострюлдан тамак куюп ичмек болгондо Оңолкан кайра алкынып кирди:
     - Бул тойлоп кетсин, мен малды карап, торпок тосуп шыйрагымды шакылдатып жүрөйүн. 
     - Сен элге аралашпасаң, бала неме барып жардам берсин, сен өзүң эле болосуң да? - деп ого бетер өчөшө айтты Кемелбай. 
     Кыжы-кужу болуп жатып акыры Шайгүл Сарынын үйүнө жөнөдү, ал бир аз болсо да эс ала түштү. Кемелбай иниси менен сүйлөшүп келген үстүңкү көчөдө тургандыктан анын баласын карашып ошол жактан окуганга макул болгон. Эртели-кеч көрүп турам деп ойлоп инисинин үйүнө коймок болуп макулдашканын айткан жок. Сары менен Кемелбайдын атасы бир тууган. Сары андан он жаштай улуу, эң чоң баласы үйлөнүп бир баласы бар, уул-келини экөө тең мугалим, колундагы баласы бир жашка жаңы толгон. Руслан менен Сауле ынтымактуу жаш үйбүлөдөн. Шайгүл алардын үйүнө келгенде Сауле жакшы тосуп алды. 
     - Кел Шайгүл. 
     - Келдим жеңе. 
     - Акем сага ачык айттыбы?
     - Эмнени?
     - Биздикинде биротоло калаарыңды. 
     - Жок, бүгүн жардам бер деди. 
     - Аа-а, жеңемден тартынса керек?
     - Билбейм. 
     - Кел, өйдө өт, Бакайды алып турчу, мен тигил үйгө барып жардам берип келейин ээ?
     - Макул. 
     - Сенин сумкаң менен кийимдериңди да ала келем. 
     - Үйгө барасызбы?
     - Жок, акем алып келип берет, - деп чыгып кетти Сауле. 
     - Иий да, - деп там-туң басып калган Бакайды алып ичинен кубанганы менен: "Атамдын жанын койбойт эми, мени аяганы менен өзү кыйналат го" деп ойлонуп жатты. Бакай абдан кежир, ыйлаак эле, оюнчуктары менен алаксытса да болбой чалкалап ыйлап шайын кетирди. Чоочуркаган окшойт, көптөн кийин уктап калды. Шайгүл аны жаткырып телевизор көрүп диванга отуруп ойлоно берди. Түн бир оокумда келишти Руслан менен Сауле. Шайгүл Бакайдын жанында уктап жаткан. Сауле аны ойготуп тамак берди:
     - Эртең той эми, сен окууга барасың да?
     - Ооба. 
     - Мен жооп сурагамын, сенин агайыңа айтып коеюн, барбай эле койбойсуңбу?
     - Макул. 
     - Анда Устакул агайга сөзсүз айтам, сен коркпо ээ?
     - Сен келген эле күнү сабагынан калтырсаң жеңеңден өтүп кетесиң го? - деди Руслан тамашалай. 
     - Койчу Руслан, мен агайга айтып коем да, Шайгүл башкача ойлоп калбасын?
     - Тамаша кылам, - Шайгүлгө карады, - Эртең атамдар келин той өткөрүп жатпайбы карындашым, болбосо баланы апам багып, биз иштеп жаттык эле, каралашпаса да болбойт го?
     - Билем аке, түшүнөм. 
     - Азамат карындашым, сени апаң окутпайм деп жатабы?
     - Иий… 
     - Эмнеге?
     - Үйдөгү жумушту жасайсың деп. 
     - Акылы жок аял экен, бүгүн чакырсак дагы келбей койду. 
     Шайгүл үндөгөн жок. 
     - Өзүнө жаман, ушу жаш кыздын эмнесине өгөйлүк кылат десең. Өзү өлүп калса жанагы балдары кандай күнгө туш келет деп ойлобойбу? - Сауле жини келе сүйлөдү. 
     - Өлбөй эле койсунчу жеңе, эч кимдин жетим болушун каалабайм, - деп ийди Шайгүл. 
     - Деги айтам да, өзүнүн балдарындай көрбөйбү?
     - Мейли, эми карындашым биз менен болсо кантээр экен. 
     - Атамдын жанын койбойт го?
     - Анда ортого алып туруп кетирип ийиш керек. 
     - Инилерим кантет, атасыз же апасыз болгон жаман да… 
     - Ошону ойлонбогон өзүндө да, - деп Руслан ордунан турду, - Кой жаталы, эрте турабыз, Бакайчик ойгоно элекпи?
     - Жок. 
     - Карды токпу, эми Шайгүл эжесине көндүрүш керек. 
     - Ооба, эртеңден баштап эжеси менен болот Бакайчик, - деп күлүп коюп Сауле менен Руслан өз бөлмөлөрүнө кирип кетти. 
     Шайгүл аппак шейшепке оронуп Бакайдын жанына жатып калды. Ошол түнү эртең менен ойгонду Бакай, бул кезде Сауле эрте туруп тамак жасап жаткан, баланын үнүн угуп кирип келди: 
     - Бакайчик, садагам менин, ачка болдуңбу, кел-келе гой! - деп көтөрүп ала койду да ашканасына чыкты. Шайгүл туруп кийинип алып жуунуп кайра кирди. Тамактанган кийин экөө ээрчише Сарынын үйүнө жөнөштү, Шайгүл Бакайды алып үйдө калды. Көңүлү көтөрүлө баланы көтөрүп алып сыртка чыгып, эки жакты карап турса Оңолкан келип калды:
     - Биерде эмне кылып жүрөсүң селпейген жинди, эртерээк үйгө бар, кечиксең башыңды жулуп аламын, баласын биз үчүн төрөсө дагы. 
     - Алар тойдо, кечинде келет го?
     - Келбесе койсун, ага милдеттүү белең, үйдөгү жумуштар калды, мен окуудан кал десем ыйлап өлүп кала жаздайсың, эми кантип кала бердиң, өлүгүңдү көрөйүн өлүк десе, - деп каарый каргап-шилеп кайра жолуна түштү, - Тез бар эй, өлүк!
     - Келгенде барам. 
     - Алар келгиче отура бермек белең анан?
     - Баланы кайда таштайм?
     - Алпарып бер!
     - Сиз тойго барбайсызбы?
     - Тою менен томуран калсын, кайсы каадалуу тоюна бармак элем, кыйраткан туугандары барсынып айтканын кара, - деди да жолуна түштү. 
     - Өх, - деп алды Шайгүл, - Бул мени биерге койбойт, - Анан үйгө кирди, балага сүт берип уктатып өзү телевизор көрүп отуруп: "Эми дагы келет, жеңеме барсам окшойт, эми келсе мени урат" деп коркуп кийинип алып Бакайдын ойгонушун күтүп калды. Ал тойго Шекергүлдөр дагы келген. Кемелбайга жолугуп сүйлөшүп отурганда:
     - Жеңем келдиби? - деди Шекергүл. 
     - Келген. 
     - Биерде көрүнбөйт го?
     - Келбей койду. 
     - Эмнеге?
     - Кыялы да… 
     - Кызык, тууган-урукка катышпаса анын эмнеси аял?
     - Тим кой өз билгенин кыла берсин, мен кошумчамды кошо берем, акылсыз болсо ызаат-сыйдан калат да өзү. 
     - Шайгүл окуп жатабы?
     - Окуп жатат, аны Русландын үйүнө жөнөттүм, болбосо аны кордоп койду, ошол кызга асылганын деле койбоду, - деп үңкүйө жер карады Кемелбай, - Кетирип ийсем кайра келди. 
     - Мен Шайгүлдү өзүм алып кетем аке, сен дагы санааркабай тынч жаша, бир кызды батырбай эмне. 
     - Мейли, менин аргам калбады, көрүп туруп чыдай албайм.. 
     Алар сүйлөшүп отурганда Бакайды көтөрүп Шайгүл кирди. Аны көргөн Шекергүл тура калып баланы ала коюп сиңдисин өөп:
     - Чоңойдуңбу, иниңди багып жатасыңбы? - деп наристени эки ууртунан өөп жатканда Сауле кирди:
     - Оо-ой, эжем биздин баланы көрүндүксүз эле көрүп алдыбы?
     - Берем-берем, келип көргөнгө эч кол бошобойт, - Шекергүл Бакайдын көкүрөгүнө жүз сом кыстарды, - Инимди жөн эле көрбөй калайын. 
     - Эмне болду Шайгүл, Бакайчик ыйладыбы? - деп эми Сауле Шайгүлгө карады. 
     - Апам келип "баласын ташта да үйгө бар" деп урушуп кетти, - Шайгүл жер карап жооп берди. 
     - Эми ошол жакка барып калдыбы? - деп Кемелбай таң кала кызын суроолуу карады. 
     - Жана келип "кайра келбейин, тез барып кал" деп кетти. 
     - Кудай урган аял экен да, же эл менен мамиле жасай албаса, той-топурга чакырса келбесе, эмне деген аял экенине түшүнө албай калдым, күчүн ушу кызым экөөбүздөн эле чыгарат, же кетип да калбады… - Кемелбай өзүнчө күңгүрөнө отуруп калды. 
     - Ушул жерге келип көрсүн, анын көзүнчө Шайгүлдү өзүм алып кетем, - дешип бир бөлмөдө Шайгүлдүн тагдыры ала салып кимисине барып токтолоору белгисиз күпүлдөп жатышты. 
     Кемелбай кызын жанынан чыгаргысы жок, Русландыкына койсо Оңолкандын кайра-ка

Бир жолу дуйнолук оор атлетика биринчилигинде Кыргызстан да катышайын дептир... Которуш керек болгон штанга 600 кг болуп дуйнодогу эч кайсы мамлекеттин баалбандары которо албаптыр. Аягында нообот Кыргызстанга келиптир. Президентибиз Акаев кимди алып чыгууну билбей кочого чыкса бир алкаш кетип бараткан экен. Ошону чакырып залга алып кириптир да, штанганы корсотуп: 
 - Ошол темирдин астында 2 ише арак бар, - дептир. Алкаш чуркап келип, штанганы которуп: 
 - Кана арак? - деген экен...

Атактуу Ейнштейн тушуку тамактанууга кетип жатып эшигине "Ейнштейн жок" деп жазып коюптур. Тамактануудан кайра келе жаткан Ейнштейн жазууну окуп: 
 -Ейнштейн жок экен, анан келейинчи-деп кайра артка кетип калыптыр...


Билл Гейтс журогун кармап, жардамчысына: 
 -Тез аранын ичинде жакшы бир оорукана сатып алгыла! Мен инфаркт болгон окшойм

АЯДЫМ 
 Сөзү А.Бегимкулованыкы, 
 обону А.Бедияровдуку 

 Жан дүйнөмө жагып турду жамалың, 
 Жалын чачып неге мынча карадың? 
 Жандап баспай жалгыз кеттиң садага, 
 Жаш экенсиң, жаштыгыңды аядым. 
 Имерилип неге мынча карадың? 
 Ийик сымал ийрип жибин санаанын. 
 Ишеничиң сынбасын деп садага, 
 Ийнеликтей назиктигиң аядым. 

 Карегиңди кайра-кайра кададың, 
 Кайдан билдим менден нени самадың? 
 Катар баспай жалгыз кеттиң садага, 
 Калтар сымал келбетиңди аядым. 

 Оозун ачпай ооруп бүткөн жаранын, 
 Ойлорумду жүрөгүмө камадың. 
 Таарынбагын таттуу сөзүм укпасаң, 
 Тамчы суудай тазалыгың аядым. 
Кун болуп куло берем, тымызын суйо берем, билинип калбасын деп, кулкумо суйуумду мен катып келем

АЙЛУУ КЕЧ
С.,о.: Ынак Осмоналиев
Мен сага келемин айлуу кечте,
Ортодо суйуу бар го дейм бизде.
Олтуруп экообуз копко чайин,
Кетчу элем мен кайра тун ичинде.

Кайырма:
Суйом деп мен сага айта албайм,
Сойорунду бир озундон байкай албайм.
Алтыным жанындан чыккым келбейт,
Келген сон кайра мен кайта албайм.

Ох жаным, сен мени ойлойсунбу,
Ойлосон суйомун деп койбойсунбу.
Эгерде дос кыздар соз кылышса,
Ал менин суйгонум деп коргойсунбу.

Кайырма:

Ар кечте сагынам адатымча,
Озундон сурдоном неге мынча.
Кыйнабай жалооруп аяп койчу,
Бул кечте суйуумду айтам сага.

Кайыр

Эки чымын суйлошуп жатат:
-Сен эмне семизсин?
-Мен ресторанда жашайм.Артып калган тамактар меники.
-А сен мынча арыксын?-десе тиги:
-Мен студенттердин жатаканасында жашайм.Тамагына тушуп калсам, мени алып шимип таштап салат.

Эки студент тамеки чегип олтурат.
Бири экинчисине:
-Шишкебектин жыты келип жатат.
-Тамекине жабышып калган чымынды алып ташта...

Студенттер:
- Сен качан байпагынды алмаштырасын?
- Жерге коём, тик турса, демек алмаштырыш керек... Сенчи?
- Мен шыпка ыргытып кором, жабышып калса, демек алмаштырыш керек...
Озу качан алмаштырыш керек, билесинерби? Байпактын кайсы бири он, кайсы бири сол, ажыратуу мукун болсо алмаштыруу кере

Бир куну жатуудан мурун Апенди аялына:
- Менин жаздыгымдын алдына бир стакан суу коюп кой, анан бир бош стакан да коюп кой, дептир.
Аялы:
- Эмнеге? - десе,
- Кечеси суу ичким келиши да мумкун, келбеши да мумкун,- дептир


Апенди мышыгын жок ылгысы келип, башка жакка алып барып койсо дагы кайра келип алат экен. Бир жолу ото алыс жакка алып барайын деп, кайра кайтканда озу адашып калат экен. 
Уйуно аялына телефон чалып:
-Мышык уйго бардыбы?- деп сурайт экен.
Аялы:
-Ооба.
-Анда телефонго чакырып койчу.-дептир.
---
Сен ак болсон, мен ак болсом, форум да таза болот!!!

Апендиге:
-Саламатсызбы? Биз китепканадан. Сиздин аялыныз бизден китеп алган болчу, кайра бере элек.
-Кандай китеп эле?
-"Кантип бай Келесоого турмушка чыкса болот" деген...

Жаш жубайлар жаны эле уйлонушуп 1куну экоо кошулушуп анан бала кийинип эишке
чыгып кетет. 1 маалда комнатага баланын апасы кирип калса эле келини совсем голая!
-Кайненеси: кызым бул эмне деген кийим десе -Келин:
Бул деген МАХАБАТ койногу дейт анда кайненеси аа деп чыгып кетет.
Кечинде кемпир озунун комнатасына кирип кийимин чечип отурса чалы кирип.
Бул эмне деген кийим десе Кемпир: -Бул махабат кийими. анда Чал:
-Махабат кийимин кийиши кийипсин го бирок утуктоп албаптырсын да дейт им

Ээрчишип, эзилишип баратабыз,
Сыр катып, өңчөй сырлар жаратабыз.
Бир басуу бактысынан тартынчыктап,
Бутуңдан бутум барат кадам алыс.

Ошентип амал куруп, айла кетет,
О бул күч кыз алдында кайда кетет.
Бута атым алыстаймын бир кылчайсаң,
Кызарып бетим дуулдап, бутум сенек.

Кыз бурак, кагылайын кызгалдагым,
Агаңдын абалы – ушул, кызга жакын.
Эс кирип, картайганда эм болсун деп,
Элесиң уурдап алып, ырга салдым.

Кыз бурак, кайда жүрбө аман жүргүн,
Эсиңе келер мүмкүн, келбес бул күн.
Кыз бурак аман эсен жүрсө экен деп,
Токудум жебесинен ырды күндү