...Жаралы елге хабар силап қаралы,


Қара қасқыр әне, жортып барады.


Аш көкжалдың азуынан ақсиған,


Қара жерге қан сілекей тамады.


 


Қара түнмен құшақтасып тағы ауыл,


Қара қазақ мұңға батты сәл ауыр.


Қара нарды қамықтырған қара түс,


Қара түннің қайғысына қарауыл.


 


Қара түннен ала таңға әлі алыс,


Жайық жылап, толқып жатыр сан ағыс.


Қалқанында қаухары жоқ қармауға,


Ал, қанында қара өлең мен қара күш.


 


Бозала таң 
көрінбейді шығыстан,


Кеп қалардай қара ниет туысқан,


Қара көзді қан жылатқан қайғылар,


Қара бұлттың қанатына ығысқан.


 


қара түсі тағдырымен тағалас,


қам көңілді жұбатуға жарамас.


Төбесінен телміреді қабірдің,


Егесінен айырылған қара бас.


 


Міне сол түс,сан қиратып сананы,


Ақиқатты айналшықтап барады,


Қанға малып Жайық жатқан жағаны,


Қызғыш қайғы қанатымен сол басты,


Дөңгелетіп алып кетіп барады....


 


 


Біздің үйдің
тұрғындары


.


Өзгелерден өте бөлек бітімі,


Дарымаған дүниенің күпірі.


Баяндайын отанымды ең үлкен,


Бақытты әрі жұпыны.


 


Онда мен бар, бойында бар кісілік,


Және ол жерден ұшқан ерте үш үміт,


Тәттілеу мұң силап кеткен сол үшеу,


Жат біреудің құшағына қысылып.


 


Тек мен ғана жүретұғын қырғын сап,


Әкем, шешем, Құдай, олар тым жұмсақ,


Неге өлең жазбайсың деп тәп-тәуір,


Әкем маған күнде ұрсад.


 


Өлең жазса көкірегін көгендер,


Бұл отанда биіктік бар мененде өр.


Күйеу тапқан менің әкем сияқты,


Менің анам бақытты әрі кемеңгер.


 


Жанымдағы бермеген соң өлең бой,


Менде кеткем, бірақ қайтып келем ғой.


«Алдиярдың ұрпағындай, бір ұлы,


Өлең жазшы», -деген Әке, сен ең ғой.


 


Бір-бірінен он күйініп, бес бүрлеп,


Қызықтары басталатын кештің көп,


Өкпелетіп, кешіреді бір-бірін,


Қайтеді енді шағынатын ешкім жоқ.


 


Қақ төрінен киелі үйдің жай тауып,


Әкем отыр қалғып, мүлгіп, шайқалып,


Анам отыр қалған жалғыз шыраққа,


Мені күткен көздерінен май тамып.


(мен келемін үйді бетке қайта алып)


 


Сағынғасын, халді кешіп күйгелек,


Қарсы алады көшелерден ирелек,


Сосын анам, балаңа айтып берем, - деп,


Отырады бал шағымды бейнелеп.


(Әрен жетем сағынышым сүйрелеп,


Мен осылай рахаттанам үйге кеп).


 


Біздің үйдің тұрғындары, аңғалмыз,


Барлығымыз баяндайтын ән жалғыз.


Біз әкемнің әкесінен мал емес,


Ар – ұятты енші қылып алғанбыз.


 


Жасалатын бір ақынның күтімі,


Ұшырған жер үш үмітті үкілі.


Бұл біздің үй, сол баяғы ескілеу,


Бақытты әрі жұпыны...


 


 


 


 


Ортақ шаңырақ


(БҚМУ 80 жылдығына)


Асқақ бағы кетпеген көштен кері,


Жайықтың сенде ғана ескі ернеуі,


Келешекке Батыстың көшкенде елі,


Несібесіз қоймаған еш пендені.


 


Сексендегі тұрғандай қартың күліп,


Тек сендегі рух бәрін талпындырып,


Жатқан шығар ұлылық нәрін құйып,


Келешегін көптердің жарқын қылып.


 


Сенде білім алғанмын, демесекте,


Сен арқылы ту алдық келешекке.


Себебі Махамбеттің атын алған,


Бұл Орданы киелі деп есепте.


 


Күннен – күнге келесің гүлденіп шын,


Бұл күнде танымастай түрге еніпсің,


Сендегі сезім қонған кереметті,


Әр ақын буырқанған жыр деп ұқсын.


 


Таңлайына тамаша жыр салып ап,


Талайларды текті еткен құрсағына ап.


Исі қазақ жұртына қасиетті,


Ортақ жалғыз шаңырақ, бұл шаңырақ


 


Білім менен береке бірге келер,


Білігіңе тамсансын іргедегі ел.


Осы жырым жаныңа жалау болып,


Өсе бергін БҚМУ гүлдене бер!


 


Көк шалғын....


(Біздің ауылдың бейнесі)


Көк қағаз көріп ұмытты ол жақты,


Көк есек мінген көкмұрын бала.


Көк аспанымды бұлт торлапты,


Барып көргенмін жоқ тұғын жаңа.


 


Көк көрпесінен ілгері жатам,


Таяқ жегесін ілініп қалып.


Көк шыбық іздеп жүр менің апам,


Көк көйлегіне сүрініп талып.


 


Көк сөмке арқалап мектептен келді,


Көзі көк інім ұғып сабақты.


Көкірек көкем көк бет жеңгемді,


Көк ала қойдай қылып сабапты.


 


Көзіме түссе таныс асыққан,


Қолын ұсынбай сәлем береді.


Көк мұржалардан жарыса шыққан,


Көк түтіндермен жан емделеді.


 


Көңілді тірлік сәті мұңайтса,


Пенделік ойдан арылатынбыз.


Көк сәлделі ағай ақылын айтса,


Көк Тәңіріне жалынатынбыз.


 


Көздегі мұңды бүркіп көлемді,


Көкірегіне жерлей салатын,


Қайран, Апам-ай, жыртық денемді,


Көк шөппен ғана емдей салатын.


 


Көк етектінің шағала арманын,


Көзінен ғана түсінуші едік.


Көк теректердің жаралап жанын,


Көп қыздың атын түсіруші едік.


 


Алшақтап кетіп ара бүгінгі,


Тұрмысың ауыл ашынып, арып,


Көк өрім менің балалығымды,


Көк шалғыныңа жасырып алып.

Кейуана 
Сүйгенімнен қоштасқалы торып мұң, 
Бұл мекеннен қорықтым. 
Байқамастан тосып жүріп біреуді, 
Вокзалдағы тосын жайға жолықтым. 
Жан жүректі үзік-үзiк тілімдеп, 
Ұлым, ұлым, ұлым – деп,- 
Маған қарап тесiлiп тұр бiр әйел, 
Көздерiнің карашығы дiрiлдеп. 
«Ұлым сен бе, кұлыншағым, Асқарым?» 
...Сүйiп менi, сығып алды жастарын. 
Үндемедім тiлiм кенет күрмелiп, 
Өйткені мен ,басқамын. 
Үндемедім, 
Сәл болса да жұбансын. 
Сен де бәлкім, бiр кейуана шығарсың. 
Қара басым, бәз бiреудi жұбатып, 
Енді өзің жыларсың. 
Таяқ жеген тағдырының сесiнен. 
Кейуананың басқалардан несi кем? 
Айрылыпты ең әуелi ұлынан, 
Ал содан соң...есiнен. 
Ажал жолы ауыстырып бағытты, 
Тағдыр оны қанша ма рет налытты. 
Кұлыншағын осы жерден сонғы рет, 
Мәңгілікке аттандырып салыпты. 
Бір махаббат билеп тұрған санасын, 
Есі ауысқан, бірақ оның жаны асыл. 
Келеді деп осы жерді аралап, 
Күтеді екен әр күн сайын баласын. 


Көшелер 
Таңы да мұңды жүдеу көшенiң, 
Мұңы да күнде үдеуде соның. 
Күлімдеп өткен қос ғашықтарға, 
Өзiмде iштен тiлеулес едiм. 
Сырына қанып ,себептесемiн, 
Қызығы да мол бөлек көшенiң. 
Жол көрсетемiн адасқандарға, 
Қолдан келгенше көмектесемiн. 
Жапырақ түскен сайын жылаған, 
Анау бiр жерде қайың сұлаған. 
...Жалтақтап, пақыр көше жағалап, 
Кiм көрiнгеннен қайыр сұрaған. 
Мына бір жүрген таяғын ұстап, 
Қария жанға айанышты-ақ. 
Ескірген вагон cоның тұрағы, 
Бірақ өзіне саялы қыстақ. 
Көше туралы жорамалыма, 
Жанардан жасым тоналады да. 
Менiмен бiрге жылайды келiп, 
Анау қорымның молалары да. 
Cырларым да боп, мұңдарым да боп, 
Күрсінер кейде бір жалындап от, 
Жұбанышыма себеп болатын, 
Көшеде жазған жырларымда көп. 

***
Еділдің бойы ен тоғай, 
Ел қондырсам деп едім. 
Жағалай жатқан сол елге , 
Мал толтырсам деп едім. 
(Махамбет) 


Қазаққа қырық шілтен шақырсам деп едім мен, 
Әлі ешкім татпаған дәм татырсам деп едім мен. 
Сахарда атпаған таң атырсам деп едім мен, 
Адырға жебе болып атылсам деп едім мен. 
Келемін деп едіммен, 
Келемін деп едіммен, 
Дым таппай парақтағы қызғыш құс өлеңімнен. 
Ғасырдан -ғасырларға қақталған домбырамның, 
Сыңайлы туындысы...жалғасы сол бір әннің... 
Төсінде сар даланың көзіме сағым ілдім, 
Боздап жүр боз бетінде қара нар Нарыныңның. 
Құбылған түзетуге қатесін замананың, 
Тұғырдан ұстап басын келеді абаданым. 
Еңселім аңсайтындай жоғалған құрып қолдан, 
Семсерін музейлерге мүжіліп мүлік болған. 
Келемін деп едіммен, 
Келемін деп едіммен, 
Дым таппай парақтағы қызғыш құс өлеңімнен. 
Ормансыз ал мен бүгін даламның жықпылымын, 
Бұл қазақ ұмытты ғой өзінің мықтылығын. 
Бұл қазақ ұмытты ғой өзінің бөрілігін, 
Жаңылып тәспісінен, келешек сенімінің. 
Бұл қазақ басын іздеп дал болған жақан,көктен, 
Көрінен қайта оянған аумайды Махамбеттен. 
Аумайды Махамбеттен... 



Назым 
Сенiмiм-бақытым некелі, 
Амалым-ертеңнiн айласы. 
Жүрегiм - пәктiлiк мекенi, 
Көздерiм-мейiрiм айнасы. 
Өмiрiм-риязат бұл сынақ, 
Иманым-толағай ұлы күш. 
Миымды тiрi мұң жұлқылап, 
Санамды арбайды iбiлiс. 
Кекшiлдiк қуғанмен iсiм не?! 
Қайтейiн қу сөзбен қаралап. 
...Ақшылдау сұп- суық пiшiнде, 
Түсiме кiредi шабан ат. 
Сауапты маңдайға жиғанда, 
Жауапты әр iзiм карымды. 
Кұлшынып төсеймiн иманға, 
Жайнамаз ретiнде арымды. 
Мезi еттi сыбыры,күбiрi, 
Күлекеш көбелек өсегi. 
Өкiнiп жылайды бүгiнiм, 
Мазақтап-күндерiм кешегi. 
Шуағы нұрымен еселер, 
Сәулесi саулаған ұлы асыл. 
Е Алла ,Я Раббым кеше гөр, 
Бейнамаз күндердiң күнәсiн !!!




Сағыныш 
Жүрегім неге дүрсілдек бүгін? 
Өткендер ғана білсін тек сырын. 
Әдейі шығар сыйлаған мұңы, 
Сағынып мені жүрсін деп күнім. 

Елестер көзге үнемі бейнең, 
Жылап алам да ,күлемін кейде. 
Мына жүрегім қалған өмірді, 
Мәңгі тас болып сүремін дей ме ?! 

Тек саған емес , маған да мәлім, 
Жүректе аңсар, санамда жалын. 
Бақыттысын ғой ,бақыттысын сен, 
Сағынар сені адам бар, жаным. 

Ұмытшы бәрін, арылшы деуде, 
Сезім мұңына бағыншы пенде. 
Бекер болса да , шамалы бір кез, 
Мені де, гүлім, сағыншы сен де . 

Жүрегім неге дүрсілдек бүгін? 
Өткендер ғана білсін тек сырын. 
Әдейі шығар сыйлаған мұңы, 
Сағынып мені жүрсін деп күнім. 


***
Әр кезеңнің таяқшасын сындырған, 
Уақыт-ақын,
Өзегіңді жыр қылған. 
Балалықтың өрісінде жоғалттым, 
Иіп алған садағымды жынғылдан. 
Содан бері арманым да көлемді, 
Садақ емес,серік еттім өлеңді. 
Бірақ әттең ата алмай жүрмін-ау, 
Кері қарай жебемді.


Келісім (ассонанс) 
Ең жұпарлы – мамырдың. гүлдерінен, 
Ең бақытты – өмірдің күндерінен. 
Ең сиқырлы – махаббат әуенінен, 
Ең балауса – ертегі әлемінен. 
Ең мейірлі – адамның назарынан, 
Ең шуақты – көктемнің ажарынан, 
Ең шынайы – махаббат базарынан. 
Ең шырайлы – сезімнің ғазалынан, 
Ең нұрланған – өмірдің тармағынан, 
Ең кіршіксіз – ақ ұлпа қарларынан. 
Ең әдемі – сұлулық көздерінен, 
Ең ғажайып – сөйлемнің сөздерінен. 
P.S.Егер өлең өрнектесем сен үшін, 
Еркем сонда беремісің келісім ?! 



Сүйеді...? сүймейді...? 
Сүйедi ? 
Сүймей ме бәлкiм ? 
Жауабын бiле ме гүлдер? 
Асқынған сезімнің қалпын, 
Сөзіңмен жеткізіп үлгер. 
Көзiмнен бәрiн де сезiп, 
Сағынар? 
Iздей ме жүдеп ? 
Аспанды ұшып жүр кезiп, 
Күлтеге айналып жүрек. 
Күнәқар қолдарым жұлған, 
Аяймын оларды мүлдем. 
Сезiмнiң жолында кұрбан, 
Жұлынды қаншама гүлдер. 
Әр шоғын өзiне басып, 
Жүрегiм гүлдесте сәндер. 
Гүлзарды тастады шашып, 
Гүлдермен пал ашқан балгер. 



Жаңбыр жауған түн 
Түйiстiрiп қара түн мен таң нұрын, 
Тағы ессiз көше кезiп қаңғыдым. 
Найзағайлар бұлтты аспанды қақ бөлiп, 
Маған арнап жауғызғандай жаңбырын. 

Араласып жаңбырменен аңсап жыр, 
Жанарымнан ағылады моншақ бiр. 
Қашып кеткiм келгенменен өзiңмен, 
Жібермейтін сені бөгет қоршап тұр. 

Сезiмiмнен саған бақыт тоқыдым, 
Ол жалынның жүректегi оты-мұң. 
Найзағайлар күркiрiмен сырласып, 
Күрсiнумен мұңлы өлең оқыдым. 

Осы өлең жанарымда жаншылар, 
Бәлкiм саған сағынышты ән шығар. 
Көшеге шық жасып қалсаң, шырайлым, 
Көз жасыңды шайып кетсiн тамшылар. 

Қазiр менiң бар тiлегiм қалаған, 
Маған ендi аянышпен қарама. 
Жаңа жауған жаңбырменен буланып, 
Кеңiстiкке сiңiп мен де жоғалам.


***
Күмбiрлеген күзден де жасқанасың,
Гүл бүрлеген көктемдi тоспағасын.
Мұңайтып та алғым жоқ ешбiр сенi,
Бiлем-бiлем жай маған  дос-ғанасын.

Жалғанбайды-ау ,келiппiн текке күлiп,
Арамызға күлтесін сепкен үмiт.
Елестетiп бейнеңдi ай жүзiнен,
Күрсiнемiн бөрiдей көкке ұлып.

Достығыма алғанмын көз iлдiрiп,
Сезiндiрiп кайтесiң, сөзiң кұрып.
...Көрмейсiңғой сезiмнiң ұшқындарын,
Ал көзiңде қап-қара көзiлдiрiк.

Көшелер-ақ түсiнер сыр ақтарсам,
Басымды да қатырды сұрақтар сан.
Жасымаймын,әйтсе де,тек сен ғана,
Тек сен ғана жұбатпа жылап қалсам.

Үнсiздiкпен шырқап бiр, аспан әнiн,
Кекке толды көңiлдiн тостағаны.
Жылатып та алғым жоқ ешбір сені,
Жай саған дос-ғанамын.



Сен маған ешкiм де емессiң. 
Құмыққан 
Көңiлде көмескi үн… 
Бүгiнде тоспайды менi ешкiм. 
Сен маған ешкiм де емессiң, 
Мен саған ешкiм де емеспiн. 
Сезiмнiң түсiнбей астарын, 
Бейкүнә сананы ластадың. 
Сен маған сыйлаған тұмарды, 
Бүгiн мен лақтырып тастадым. 
Қорықтым сезiмнiң күзiнен, 
Торып мұң... 
Үмiттi үзiп ем. 
Өзiңнен басқа бiр қандай қыз, 
Жiгiттiң жүрегiн мүжiген? 
Жыры бiр бiз күткен үмiттiң, 
Сезiмнiң қорғанын үгiттің. 
Есiме алмаймын мен енді, 
Ұмыттым, 
Ұмыттым, 
Ұмыттым. 
Көңілде құмыққан көмескі үн... 
Бүгiнде тоспайды менi ешкiм. 
Сен маған ешкiмде емессiң, 
Мен саған ешкiмде емеспiн. 

Ар кезеннин таякшасын сындырган, 
Уакыт-акын озегинди жыр кылган. 
Балалыктын орисинде жогалттым, 
Иiп алган садагымды жынгылдан. 

Содан бери арманым да колемди, 
Садак емес,серик еттим оленди. 
Бирақ аттен ата алмай журмин-ау, 
Кери карай жебемди. 

Кумбiрлеген кузден де жасканасын,
Гул бурлеген коктемдi тоспагасын.
Мунайтып та алгым жок ешбiр сенi,
Бiлем-бiлем...жай маган  дос-ганасын.


...Жалганбайды-ау келiппiн текке кулiп,
Арамызга күлтесин сепкен умiт.
Елестетiп бейнендi ай жузiнен,
Курсiнемiн борiдей кокке улып...


Достыгыма алганмын коз iлдiрiп,
Сезiндiрiп кайтесiн созiн курып.
...Кормейсiнгой сезiмнiн ушкындарын,
Ал козiнде кап-кара козiлдiрiк.

Кошелер-ак тусiнер сыр актарсам,
Басымды да катырды сурактар сан.
Жасымаймын,айтсе де,тек сен гана,
Тек сен гана жубатпа жылап калсам.

Унсiздiкпен шыркап бiр, аспан анiн,
Кекке толды конiлдiн тостаганы.
Жылатып та алгым жок унатсам да,
Жай саган ...дос-ганамын.

Осыган калай жыр жиберемиз?